|
ROZPORZĄDZENIE PREZYDENTA
RZECZYPOSPOLITEJ
z 19 stycznia 1928 r.
o organizacji w zakresie działania władz administracji ogólnej
(Dz.U.R.P. nr 11, poz. 86)
[wyciąg]
Na podstawie art. 44 ust 6
Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia s 1926
r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z
mocą ustawy (Dz. U.R.P. nr 78, poz. 443)
postanawiam co następuje:
Rozdział I
Postanowienia ogólne
Art. l. Utrzymuje się
istniejący obecnie podział terytorjalny Państwa dla celów administracji
ogólnej na województwa, powiaty i gminy. Sprawę przeprowadzenia zmian w
tym podziale regulują osobne przepisy.
Art. 2. Władzami
administracji ogólnej są:
1) wojewodowie, komisarz rządu, starostowie powiatowi i starostowie
grodzcy;
2) organa komunalne, które spełniają zadania administracji ogólnej w
zakresie, ustalonym przez rozporządzenie niniejsze oraz inne przepisy
prawne.
Art. 3. Właściwość
terytorialna władz, wymienionych w art. 2, obejmuje ich okrąg
administracyjny, o ile rozporządzenie niniejsze nie przewiduje wyjątków.
Organa, których zakres czynności obejmuje dwa lub więcej okręgów
administracyjnych, podlegają pod względem osobowym tej władzy
administracyjnej ogólnej, w której mają swoją siedzibę urzędową, pod
względem służbowym zaś tym władzom, na których obszarach spełniają
czynności urzędowe.
Art. 4. Właściwość rzeczową
i sposób działania władz, wymienionych w art. 2, określają istniejące w
tej mierze przepisy ze zmianami, wynikającymi z rozporządzenia
niniejszego.
Art. 5. Wojewodowie,
komisarz rządu, starostowie powiatowi i starostowie grodzcy działają pod
osobistą odpowiedzialnością samodzielnie i jednoosobowo, z zastrzeżeniem
kolegialnego załatwiania spraw stosownie do postanowień rozporządzenia
mniejszego, względnie innych przepisów prawnych. Ustrój organów,
oznaczonych w p. 2 art. 2, określają obowiązujące w tej mierze przepisy ze
zmianami, wynikającemi z rozporządzenia niniejszego.
Art. 6. Sprawę orzekania
przez sądy administracyjne o legalności aktów administracyjnych ureguluje
osobna ustawa, do tego czasu pozostają w mocy obowiązujące przepisy prawne
ze zmianami, wynikającemi z rozporządzenia niniejszego.
Rozdział II
Wojewodowie
Art. 7. Na czele
województwa stoi wojewoda, mianowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej na
wniosek Rady Ministrów, przedstawiony jej przez Ministra Spraw
Wewnętrznych.
Art. 8. Wojewoda podlega pod względem osobowym Ministrowi Spraw
Wewnętrznych, pod względem służbowym zaś zależnie od rodzaju spraw
wchodzących w zakres jego działania, poszczególnym ministrom, właściwym
dla danego dziani administracji.
Art. 9. Wojewoda jest na obszarze województwa:
1) przedstawicielem rządu, sprawującym z tego tytułu funkcje, przekazane
mu rozporządzeniem niniejszem lub specjalnie zlecone przez Rząd;
2) szefem administracji ogólnej, tj. administracji spraw wewnętrznych oraz
innych działów administracji, bezpośrednio zespolonych we władzach
administracji ogólnej (art. 27).
Stanowisko wojewody jako przedstawiciela Rządu
Art. 10. Jako przedstawiciel Rządu wojewoda ma obowiązek i prawo:
1) wyłącznego reprezentowania rządu przy uroczystych wystąpieniach, o ile
Rząd nie wyśle osobnego delegata;
2) uzgadniania działalności całej administracji państwowej na obszarze
województwa w myśl zasadniczej linii działalności Rządu;
3) ogólnego nadzoru nad sprawami osobowemi funkcjonarjuszów państwowych ze
stanowiska wymogów bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego;
4) uzgadniania działalności administracji cywilnej, jako też interesów
gospodarczych województwa, z potrzebami obrony Państwa.
Art. 11. Naczelnicy
wszystkich władz i urzędników państwowych podległym bezpośrednio władzom
centralnym, są obowiązani uzgadniać z wojewodą projekty swoich zarządzeń
natury ogólnej lub też takich, które mają szczególne znaczenie dla
polityki Rządu na obszarze województwa.
[...]
Art. 13. Na zaproszenie wojewody i pod jego przewodnictwem naczelnicy
władz i urzędów państwowych, podlegających bezpośrednio władzom
centralnym, a nie zespolonych z administracją ogólną, odbywają perjodyczne
zebrania w celu stałego uzgadniania działalności wszystkich działów
administracji państwowej między sobą i zasadniczą linią działalności
Rządu. W wyjątkowych wypadkach zebrania takie mogą się odbywać wspólnie
dla kilku województw. Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z
zainteresowanymi ministrami wyda regulamin tych zebrań.
Art. 14. We wszystkich
działach administracji państwowej, nie zespolonych z administracją ogólną,
wojewoda jest uprawniony uczestniczyć osobiście w posiedzeniach wszystkich kolegjalnych organów administracyjnych (rad, komisyj itd.), działających
na obszarze województwa, zabierać głos poza zwykłą koleją mówców, a także
objąć przewodnictwo obrad. O ile wojewoda przewodniczy, wchodzi on we
wszystkie prawa i obowiązki przewodniczącego, przewidziane w przepisach o
ustroju tych organów kolegjalnych. Rada Ministrów jest uprawniona w drodze
rozporządzenia wydawać w razie potrzeby przepisy mające na celu
dostosowanie postanowień dotychczas obowiązujących do przepisów artykułu
niniejszego. Przepisy artykułu niniejszego nie dotyczą w żadnym razie
podatkowych komisyj szacunkowych i odwoławczych organów zabezpieczenia na
wypadek bezrobocia, organów ubezpieczeń społecznych (art. 27) oraz komisyj
rozjemczych, powoływanych w zatargach o pracę i płacę.
Art. 15. Przyjęcie do
służby państwowej osób, podlegających przepisom o państwowej służbie
cywilnej wymaga uprzedniego zasięgnięcia opinii właściwego wojewody.
[...]
Art. 20. Rada Ministrów może w drodze uchwały upoważnić wszystkich lub
poszczególnych wojewodów, na czas określony lub do odwołania, do żądania
wstrzymania całkowitego lub częściowego wykonania:
1) zarządzeń władz centralnych, które wojewoda uważa za sprzeczne z
równoczesnymi zarządzeniami innej władzy centralnej albo też za
niekorzystne dla Państwa wobec zmiany stanu faktycznego w zarządzeniu nie
uwzględnionej;
2) zarządzeń władz i urzędów państwowych na obszarze województwa, które
wojewoda uważa za wyraźnie sprzeczne z zasadami wytkniętemi przez władze
centralne, albo za niedopuszczalne z innych powodów, wymienionych w p. l
artykułu niniejszego W razie nieuzgodnienia poglądów między wojewodą a
właściwym naczelnikiem władzy, rozstrzyga w tym względzie właściwy
minister.
[...]
Art. 24. W stosunku do spraw wojskowych (art. 10 p. 4) wojewoda
niezależnie od obowiązków, ciążących na administracji spraw wewnętrznych w
zakresie uzupełnienia i zaopatrzenia armji, jako też spraw współdziałania
siły zbrojnej z władzą cywilną dla uśmierzania rozruchów lub przymusowego
wykonywania przepisów prawnych:
1) czuwa nad należytem uwzględnieniem interesów obrony Państwa przez
wszystkie działy administracji;
2) inicjuje i kieruje współdziałaniem czynników społecznych w akcji
przygotowania obrony Państwa, przysposobienia wojskowego oraz opieki nad
żołnierzem;
3) czuwa w porozumieniu z właściwemi władzami wojskowemi nad należytem
uwzględnieniem przez dowództwa i zarządy wojskowe interesów gospodarczych
województwa i jego mieszkańców.
Art. 25. Na wypadek
częściowej lub całkowitej mobilizacji albo w innych wypadkach, w których
ze względu na interes Państwa Rada Ministrów uzna to za konieczne, w
szczególności na wypadek ogłoszenia stanu wyjątkowego, wojewoda od dnia,
wskazanego uchwałą Rady Ministrów, obejmuje naczelne kierownictwo całej
administracji państwowej na obszarze województwa, z wyjątkiem
administracji wojskowej oraz administracji wymiaru sprawiedliwości,
komunikacji, poczt i telegrafów. W tym charakterze sprawuje on czynności
zwierzchnika wszystkich władz, urzędów i organów państwowych oraz jest
służbowym przełożonym ich funkcjonarjuszów za pośrednictwem naczelników
tych władz i urzędów.
Art. 26. We wszystkich
sprawach wynikających ze stanowiska wojewody jako przedstawiciela Rządu
(art. 10-25), służy wojewodzie prawo bezpośredniego porozumiewania się ze wszystkiemi władzami, zarówno centralnemi jak lokalnemi, w szczególności
prawo bezpośredniego przedkładania spostrzeżeń i wniosków właściwym
ministrom. Uprawnienia wojewody, wynikające z art. 10-26, są
uprawnieniami, ściśle przywiązanemi do stanowiska, i przysługują wyłącznie
wojewodzie lub urzędnikowi, który pełni funkcje wojewody. Ilekroć wojewoda
na podstawie przepisów rozporządzenia niniejszego wkracza w dziedzinę
spraw, nie należących do zakresu administracji ogólnej, nie przysługuje mu
prawo wydawania orzeczeń i zarządzeń, wyjąwszy wypadki, w których przepisy
prawne wyraźnie inaczej stanowią.
Stanowisko wojewody jako szefa administracji ogólnej
Art. 27. Do zakresu wojewody jako szefa administracji ogólnej należą
wszystkie sprawy:
1) administracji spraw wewnętrznych, tj. administracji z zakresu
działania, bezpośrednio podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych;
2) administracji przemysłu i handlu, z wyjątkiem spraw przekazanych
administracji górniczej, urzędom probierczym i służbie legalizacji
narzędzi mierniczych oraz tej administracji spraw morskich, która w chwili
wejścia w życie rozporządzenia niniejszego nie wchodzi w zakres działania
wojewody;
3) administracji rolnictwa, z wyjątkiem administracji lasów państwowych,
państwowych zakładów chowu koni, szkolnictwa rolnego i leśnego,
państwowych instytutów i zakładów badawczonaukowych oraz innych spraw,
które stosownie do obowiązujących przepisów wojewodzie nie podlegają;
4) administracji opieki społecznej i pośrednictwa pracy;
5) administracji robót publicznych, z wyjątkiem spraw przekazanych
dyrekcjom dróg wodnych. Dla wykonywania specjalnych robót i ich
administracji Minister Robót Publicznych w porozumieniu z Ministrem Spraw
Wewnętrznych może tworzyć organa technicznobudowlane, nie zespolone z
władzami administracji ogólnej;
6) administracji spraw wyznaniowych oraz spraw sztuki i kultury (ochrona
zabytków itd.). Stosunek wojewody do spraw ubezpieczeń społecznych
regulują osobne przepisy.
Art. 28. Sprawy, wymienione w art. 27, wojewoda załatwia przy pomocy
urzędu wojewódzkiego, władz administracji ogólnej (art. 2) oraz innych
władz, urzędów i organów, podległych na obszarze województwa wojewodzie.
Art. 29. W zakresie spraw administracji ogólnej, wymienionych w art. 27,
wojewoda jest:
1) odpowiedzialnym wykonawcą zleceń właściwych ministrów;
2) służbowym zwierzchnikiem odnośnych władz, urzędów i organów oraz
przełożonych funkcjonarjuszów tych władz, urzędów i organów;
3) organem zarządzającym, orzekającym, rozstrzygającym i stawiającym
wnioski;
4) przewodniczącym wszystkich organów kolegialnych (rad, komisji itd.),
powołanych przez obowiązujące przepisy do współdziałania w powyższych
działach administracji państwowej.
Art. 30. Wojewoda mianuje, przenosi na inne miejsce służbowe, zwalnia oraz
przenosi w stan spoczynku w ramach obowiązujących przepisów wszystkich
podległych mu funkcjonarjuszów do VIII stopnia służbowego włącznie.
Art. 31. Wojewoda spełnia swoje zadania jako szef administracji ogólnej
przez:
1) udzielanie wskazówek i poleceń władzom administracji ogólnej oraz innym
władzom i urzędom jemu podległym;
2) rozstrzyganie odwołań od orzeczeń i zarządzeń władz powiatowych,
miejskich i gminnych oraz innych władz i urzędów, wojewodzie podległych, w
ramach przepisów prawnych regulujących właściwość i tok instancji w
postępowaniu administracyjnem;
3) wydawanie orzeczeń i zarządzeń w I instancji w wypadkach przewidzianych
przez przepisy prawne;
4) wykonywanie nadzoru nad działalnością władz administracji ogólnej oraz
innych władz i urzędów, wojewodzie podległych. Decyzje tych władz i
urzędów wojewoda może uchylać z urzędu lub zmieniać w drodze nadzoru w
wypadkach, przewidzianych przez przepisy prawne, albo ze względu na
interes dobra publicznego;
5) przez wydawanie powszechnie obowiązujących rozporządzeń (art. 108-113).
Art. 32. Zastępcą wojewody jest wicewojewoda. Wicewojewodą jest jeden z
urzędników urzędu wojewódzkiego z działu administracji spraw wewnętrznych,
wyznaczony przez Ministra Spraw Wewnętrznych. Wicewojewoda zastępuje
wojewodę w zakresie, przez wojewodę wyznaczonym. Jeżeli wojewoda nie może
pełnić obowiązków służbowych, zakres zastępstwa rozciąga się na wszystkie
czynności, spełniane przez wojewodę.
Urząd wojewódzki
Art. 33. Wszyscy funkcjonarjusze w urzędzie wojewódzkim oraz we władzach i
urzędach państwowych podlegają wojewodzie, są na etacie Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych, z wyjątkiem funkcjonarjuszów fachowych, pozostających na
etacie innych ministerstw, a przydzielonych do załatwiania spraw
wymagających zawodowej wiedzy fachowej.
[...]
Art. 35. Wewnętrzna
organizacja urzędów wojewódzkich opiera się na następujących zasadach:
1) urzędy wojewódzkie dzielą się na niezbędną ilość wydziałów;
2) wydziały dzielą się w razie koniecznej potrzeby na oddziały;
3) w poszczególnych wydziałach łączy się w miarę możności sprawy
jednorodne pod względem prawnym względnie faktycznym;
4) w jednym wydziale pod kierownictwem wicewojewody łączy się sprawy
dotyczące organizacji administracji wojewódzkiej, a w szczególności:
sprawy osobowe, budżetowe, gospodarcze, inspekcyjne i nadzoru nad tokiem
urzędowania, jako też sprawy, wynikające ze stanowiska wojewody jako
przedstawiciela Rządu;
5) sprawy o przeważającym charakterze technicznym i
techniczno-administracyjnym z działu podległego Ministrowi Robót
Publicznych (art. 27 p. 5) będą załatwiane w osobnym wydziale o nazwie
„Dyrekcja Robót Publicznych". Sprawy budżetowo-rachunkowe tego wydziału
będą załatwione w osobnym referacie ogólnego oddziału rachunkowego;
6) zakres czynności poszczególnych wydziałów i oddziałów oraz zakres
odpowiedzialności funkcjonarjuszów poszczególnych kategoryji stanowisk
zarówno kierowniczych jak podwładnych, ze szczególnym uwzględnieniem
funkcjonarjuszów fachowych (art. 34 i 119), będzie szczegółowo ustalony w
sposób określony w artykule następnym.
Art. 36. W ramach zasad ustalonych w art. 35, Minister Spraw Wewnętrznych
wydaje w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami przepisy dotyczące
organizacji urzędów wojewódzkich i trybu załatwiania spraw w tych
urzędach. Na podstawie tych przepisów każdy wojewoda ustala statut
organizacyjny i szczegółowy podział czynności urzędu wojewódzkiego i
ogłasza w „Dzienniku Wojewódzkim".
Art. 37. Właściwi Ministrowie mogą przeprowadzać przez swoich delegatów
lustrację czynności funkcjonarjuszów, pozostających na ich etacie, jako
też w zakresie spraw swego działu lustrację czynności poszczególnych
wydziałów i oddziałów urzędu wojewódzkiego oraz władz i urzędów,
wojewodzie podległych. O rozpoczęciu lustracji i jej wyniku delegat
zawiadamia wojewodę.
Art. 38. Wojewoda wydaje pismo urzędowe: „Dziennik Wojewódzki".
Rozporządzenia, obwieszczenia i inne akty władz administracji ogólnej oraz
innych władz i urzędów państwowych, z wyjątkiem centralnych, które w myśl
obowiązujących przepisów mają być podawane do wiadomości publicznej na
obszarze województwa, mają być ogłaszane w „Dzienniku Wojewódzkim", o ile
rozporządzenie niniejsze nie przewiduje wyjątków (art. 122). Moc
obowiązująca powyższych aktów, o ile jest zależna od ich ogłoszenia,
rozpoczyna się w terminie w aktach tych podanym, a w braku oznaczenia
takiego terminu - po upływie 14 dni od dnia wydania odnośnego numeru
„Dziennika Wojewódzkiego".
Art. 39. Rada Ministrów ustali, które władze, urzędy i organa państwowe
oraz samorządowe będą obowiązane prenumerować „Dziennik Wojewódzki".
„Dziennik Wojewódzki" może prenumerować także każdy inny urząd oraz osoby
fizyczne i prawne.
Rozdział III
Wojewódzkie organa kolegjalne
Art. 40. Do współdziałania z wojewodą, w wykonywaniu zadań administracji
ogólnej, ustalonym przez przepisy prawne, powołuje się czynnik
obywatelski, reprezentowany przez organa samorządu wojewódzkiego.
Art. 41. Do czasu zorganizowania samorządu wojewódzkiego na zasadach
ustalonych Konstytucją, tworzy się przy wojewodzie radę wojewódzką i
wydział wojewódzki, które współdziałają z wojewodą w wykonywaniu jego
zadań w zakresie administracji ogólnej, stosownie do postanowień
rozporządzenia niniejszego i innych przepisów prawnych.
Art. 42. Rada wojewódzka składa się z członków, wybranych przez sejmiki
powiatowe i rady miejskie miast, wydzielonych z powiatowych związków
komunalnych pod względem administracji samorządowej, na obszarze
województwa, po jednym przez każdy sejmik, względnie radę miejską. W skład
rady wojewódzkiej może wejść każdy mieszkaniec odnośnego powiatu względnie
miasta, który może być członkiem rady gminnej względnie miejskiej, z
wyjątkiem czynnych funkcjonarjuszów administracyjnych, państwowych oraz
samorządowych. Powyższe ograniczenie nie odnosi się do funkcjonarjuszów
państwowej administracji centralnej.
Art. 43. Mandat członka rady wojewódzkiej trwa tak długo, jak długo trwa
kadencja organu, który dokonał wyboru. Na miejsce, opróżnione w czasie
trwania kadencji, dokonywa się wyboru uzupełniającego.
Art. 44. Posiedzenia rady wojewódzkiej odbywają się przynajmniej raz na
rok. Wojewoda zwołuje posiedzenia rady i sprawuje przewodnictwo. Zastępcą
przewodniczącego jest wicewojewoda. Na zaproszenie, względnie za zgodą
wojewody, mogą brać udział w obradach bez prawa głosowania przedstawiciele
władz, podległych bezpośrednio władzom centralnym, a nie zespolonych z
administracją ogólną, jako też urzędnicy, podlegli wojewodzie. Do
prawomocności uchwał rady niezbędna jest obecność przewodniczącego i
połowy ogólnej liczby członków rady; uchwały zapadają większością głosów
obecnych członków rady; przewodniczący nie głosuje.
Art. 45. Przynajmniej raz na rok wojewoda obowiązany jest na posiedzeniu
rady przedstawić sprawozdanie o ogólnym stanie województwa, działalności
administracji państwowej na obszarze województwa w ciągu ostatniego roku i
ważniejszych zamierzeniach na przyszłość, tudzież wysłuchać opinii rady co
do ogólnych potrzeb województwa oraz projektów, zarówno przedłożonych
radzie przez wojewodę, jak i zgłoszonych przez członków rady.
Art. 46. Rada wojewódzka jest organem opinjodawczym. Rada wojewódzka
opinjuje na żądanie wojewody w sprawach natury ogólnej, należących do
kompetencji wojewody, a dotyczących ludności całego województwa lub
poszczególnych jej grup. Dla opracowania opinji i projektów w
poszczególnych
sprawach rada może wybierać specjalne komisje. O ile sprawa jest pilna
albo mniejszej wagi, wojewoda może zamiast opinji rady zasięgać opinji
wydziału wojewódzkiego.
Art. 47. Wypadki, w których rada wojewódzka współdziała z głosem
stanowczym, określają przepisy prawne. Sprawy, w których rada wojewódzka
współdziała z głosem stanowczym, wojewoda może przekazać wydziałowi
wojewódzkiemu, jeżeli zwłoka, związana ze zwołaniem rady, zagraża
interesowi publicznemu, lub jeżeli posiedzenie rady, na którego porządku
dziennym postawiono daną sprawę, nie doszło do skutku z braku kompletu
członków, albo wreszcie, jeżeli rada mimo wezwania, ostatecznej uchwały
nie powzięła.
Art. 48. W skład wydziału wojewódzkiego wchodzą:
1) wojewoda względnie wicewojewoda jako przewodniczący;
2) dwaj inni urzędnicy państwowi, z których jednego wyznacza i odwołuje
Minister Spraw Wewnętrznych, drugiego zaś powołuje się według zasad,
określonych w art. 51 i 121 ust. 3;
3) trzej członkowie, wybrani przez radę wojewódzką w głosowaniu
stosunkowem spośród mieszkańców
województwa posiadających bierne prawo wyborcze do rady wojewódzkiej (art.
42). Oprócz trzech członków, rada wojewódzka wybiera w oddzielnem
głosowaniu trzech zastępców. Każdy członek wydziału z wyboru ma swego
zastępcę, którego wyznacza się według stosunku otrzymanych głosów.
Art. 49. Wybrani członkowie
wydziału wojewódzkiego pełnią swoje funkcje przez przeciąg lat czterech,
względnie aż do czasu dokonania przez radę wojewódzką wyboru następców.
Gdy mandat członka wydziału wygaśnie z innych powodów, aniżeli rozwiązanie
wydziału lub upływ kadencji, miejsce jego w wydziale zajmuje zastępca.
[...]
Art. 52. Posiedzenia wydziału wojewódzkiego zwołuje wojewoda w miarę
potrzeby. Do prawomocności uchwał wymagana jest obecność przewodniczącego
lub jego zastępcy i co najmniej 2 członków, a w szczególności jednego z
urzędników, wymienionych w p. 2 art. 48, oraz jednego członka z pośród
wymienionych w p. 3 art. 48. Uchwały zapadają większością głosów obecnych
członków wydziału; w razie równości głosów rozstrzyga to zdanie, za którem
głosował przewodniczący.
[...]
Art. 54. Wydział wojewódzki ma głos doradczy we wszystkich sprawach, które
wojewoda wydziałowi do zaopinjowania przekaże.
[...]
Art. 57. Jeżeli z jakiegokolwiek bądź powodu wydział wojewódzki jest nie
zorganizowany, albo posiedzenie wydziału nie dojdzie do skutku z braku
przepisanego kompletu członków, a zwłoka zagraża interesowi publicznemu,
albo jeżeli wydział mimo wezwania nie poweźmie ostatecznej uchwały,
wojewoda wydaje decyzję samodzielnie bez udziału wydziału wojewódzkiego.
Przy zatwierdzaniu uchwał związków komunalnych w sprawie wysokości danin
wojewoda winien się jednak porozumieć z prezesem izby skarbowej. W razie
różnicy zdań między wojewodą a prezesem izby skarbowej rozstrzyga Minister
Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Art. 58. Rada wojewódzka i wydział wojewódzki podejmują uchwały wyłącznie
na podstawie stanu faktycznego, ustalonego w aktach. Członkowie rady
wojewódzkiej i wydziału wojewódzkiego są w wykonywaniu swoich funkcyj
niezależni i nie mogą być pociągani do odpowiedzialności za swoją
działalność w radzie względnie wydziale, wchodzącą w zakres ich funkcyj, a
zgodną z prawem i obowiązkami służby.
Art. 59. Decyzje wojewody, powzięte przy współudziale rady lub wydziału,
wprowadza wojewoda w życie przy pomocy podległych sobie władz i urzędów.
[...]
Rozdział IV
Powiatowe władze administracji ogólnej
Art. 64. Na czele powiatu stoi starosta powiatowy, mianowany przez
Ministra Spraw Wewnętrznych. Starosta powiatowy podlega pod względem
osobowym w granicach przepisów regulujących stosunki państwowej służby
cywilnej wojewodzie względnie Ministrowi Spraw Wewnętrznych, pod względem
służbowym zaś - bezpośrednio wojewodzie.
[...]
Rozdział V
Powiatowe organa kolegjalne
Art. 80. Do współdziałania ze starostą powiatowym w wykonywaniu zadań
administracji ogólnej powołany jest w zakresie, ustalonym przez
rozporządzenie niniejsze i przepisy specjalne, czynnik obywatelski,
reprezentowany przez organa samorządu powiatowego.
[...]
Rozdział VI
Miasto stołeczne Warszawa
Art. 85. Do czasu unormowania w drodze ustawy ustroju samorządu m. st.
Warszawy, władzami administracji ogólnej na obszarze m. st. Warszawy są:
a) Komisarz Rządu m. st. Warszawy;
b) starostowie grodzcy;
c) w zakresie spraw, określonych w art. 90 rozporządzenia niniejszego,
magistrat m. st. Warszawy.
[...]
Rozdział VIII
Wydawanie rozporządzeń i wykonywanie zarządzeń
Art. 108. Wojewodowie i Komisarz Rządu mają prawo wydawania:
l) rozporządzeń wykonawczych,
a) w wypadkach, w których poszczególne ustawy lub wydane na ich podstawie
rozporządzenia wyraźnie wojewodom to prawo wydają,
b) w wypadkach, w których ustawy i rozporządzenia poruczają ogólnie
wykonanie ministrom, których organami w odnośnym przedmiocie są władze
administracji ogólnej - w zakresie spraw, które minister w drodze
rozporządzenia wojewodom do uregulowania przekaże;
2) rozporządzeń porządkowych w celu ochrony bezpieczeństwa, spokoju i
porządku publicznego w wypadkach nie unormowanych osobnemi przepisami
prawnemi.
Art. 109. Rozporządzeniami porządkowemi, o których mowa w p. 2 art. 108,
można z mocą obowiązującą na całym obszarze lub na części województwa
nakazać lub zakazać pewnych czynności, jeśli zachodzi prawdopodobieństwo,
że działania lub zaniechania wywołują niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia
lub mienia obywateli, albo naruszą spokój lub porządek publiczny.
Rozporządzenia porządkowe wydaje wojewoda za uprzednią zgodą wydziału
wojewódzkiego. W wypadkach nie dopuszczających zwłoki wojewoda jest
uprawniony do wydawania rozporządzeń porządkowych także przed uzyskaniem
zgody wydziału wojewódzkiego; jeżeli jednak wojewoda nie uzyska zgody
wydziału wojewódzkiego w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia
rozporządzenia, albo też jeżeli wydział wojewódzki zgody odmówi,
rozporządzenie traci moc obowiązującą. Wojewoda może uchylić względnie
zmienić rozporządzenie porządkowe tylko za zgodą wydziału wojewódzkiego.
Rozporządzenie porządkowe wojewoda ogłasza w Dzienniku Wojewódzkim.
Minister Spraw Wewnętrznych może uchylać rozporządzenia porządkowe,
wydawane przez wojewodów.
Art. 110. W rozporządzeniu, wydanem w myśl art. 108, należy powołać:
1) w wypadku, przewidzianym w p. l lit. a) art. 108, upoważnienie, zawarte
w odnośnym przepisie prawnym;
2) w wypadku przewidzianym w p. l lit. b) art. 108, upoważnienie, zawarte
w rozporządzeniu niniejszem, przepisy wykonawcze, zawarte w odnośnej
ustawie, i wydane już rozporządzenie wykonawcze ministra;
3) w wypadku, przewidzianym w p. 2 art. 108, upoważnienie, zawarte w
rozporządzeniu niniejszem.
Art. 111. Przekroczenie rozporządzeń wojewody (komisarza rządu) wydanych
na zasadzie art. 108 p. 2 rozporządzenia niniejszego, ulega karze grzywny
do pięciuset złotych lub karze aresztu do 14 dni, albo obu tym karom
łącznie. W orzeczeniu skazującem władza administracyjna oznaczy karę
aresztu zastępczego na wypadek nieściągalności grzywny, według swobodnego
uznania, jednak nie powyżej dni 14. Do orzekania o czynach, karalnych
według postanowień artykułu niniejszego, powołane są powiatowe władze
administracji ogólnej. Przeciwko orzeczeniu tych władz można w ciągu dni
siedmiu od dnia doręczenia orzeczenia wnieść na ręce tej władzy
administracji ogólnej, która orzeczenie wydała, odwołanie się do
właściwego sądu okręgowego. Sąd ten rozstrzyga prawomocnie przy
odpowiedniem zastosowaniu przepisów dotyczących odwołań od wyroków sądów
powiatowych (pokoju). Sąd okręgowy nie może jednak uchylić orzeczenia z
przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez władze administracyjne.
Odwołanie się do sądu nie wstrzymuje wykonania kary; kary pozbawienia
wolności nie wolno jednak wykonać bez zgody oskarżonego przed
prawomocnością orzeczenia.
Art. 112. W celu przeprowadzenia swoich zarządzeń władze administracyjne
stosują następujący tryb postępowania:
1) władza wzywa w drodze pisemnej z zagrożeniem zastosowania przymusu do
wykonania zarządzenia w określonym przez nią terminie, a jeśli zwłoka
grozi niebezpieczeństwem - do bezzwłocznego wykonania;
2) po upływie terminu, zakreślonego przez władzę, względnie niewykonania
bezzwłocznego, władza może zarządzić wykonanie czynności przez osobę
trzecią i ściągnąć od zobowiązanego koszty, związane w wykonaniem;
3) jeżeli zarządzonej czynności nie można wykonać przez osobę trzecią lub
gdy jest rzeczą pewną, że obowiązany nie będzie w stanie pokryć kosztów
wykonania przez osobę trzecią, władza po upływie terminu, oznaczonego w p.
l, celem zmuszenia zobowiązanego do wykonania czynności nakłada na niego
zagrożoną ewentualnie karę pieniężną do pięciuset złotych i zakreśla
ponowny termin do wykonania czynności pod zagrożeniem ponownej kary
pieniężnej; środek ten można powtarzać; jednak
suma oznaczonych w ten sposób kar pieniężnych nie może przewyższać kwoty
dwóch tysięcy złotych; na wypadek nieściągalności poszczególnej kary
pieniężnej ma zastosowania art. 111 ust. 2;
4) gdy chodzi o obowiązek znoszenia lub zaniechania, władza w każdym
wypadku przeciwdziałania orzeka celem wymuszenia ; zachowania się zgodnego
z prawem karą pieniężną do pięciuset złotych lub areszt do czternastu dni;
suma kar pieniężnych nie może przewyższać pięciu tysięcy złotych, a kar
aresztu - trzech miesięcy; na wypadek nieściągalności poszczególnej kary
pieniężnej ma zastosowanie art. 111 ust. 2;
5) przymus bezpośredni wolno stosować jedynie w tych wypadkach, w których
wykonanie zarządzenia w inny sposób nie jest możliwe:
6) należytości pieniężne w zakresie administracji ogólnej, nałożone
prawomocnie, władze administracyjne ściągają za pośrednictwem własnych
organów albo organów gminnych; jeżeli mimo poprzedniego upomnienia, w
którem wskazano miejsce i termin zapłaty, należytość nie zostanie
uiszczona - należy zastosować środki egzekucyjne przepisane przy ściąganiu
zaległych podatków bezpośrednich.
Art. 113. Postanowienia rozdziału niniejszego nie naruszają obowiązujących
przepisów prawnych, które władzom administracji ogólnej przyznają
uprawnienia dalej idące aniżeli te, o których mowa w art. 108, 109, 111 i
112. Na obszarze województw: poznańskiego i pomorskiego zamiast przepisów,
zawartych w art. 108 p. 2, 109 i 112, pozostają w mocy przepisy
dotychczasowe.
[...]
Rozdział X
Przepisy końcowe
Art. 126. Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Ministrowi
Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami, a co do
orzecznictwa karnego - Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Ministrowi
Sprawiedliwości.
Art. 127. Rozporządzenie mniejsze wchodzi w życie po upływie 30 dni od
dnia ogłoszenia i obowiązuje na obszarze całej Rzeczypospolitej, z
wyjątkiem województwa śląskiego. Równocześnie tracą moc wszelkie przepisy
prawne, wydane w sprawach uregulowanych rozporządzeniem niniejszem, o ile
są sprzeczne z jego postanowieniami.
Tekst dokumentu opracowano na podstawie: Wybór
źródeł do nauki prawa konstytucyjnego (Druga Rzeczpospolita) pod
redakcją Tadeusza Szymczaka,
M. Domagała, D. Górecki, Łódź 1999
|
