SK 64/08

Rozpoznawanie spraw dyscyplinarnych sędziów wojskowych w pierwszej instancji przez wojskowe sądy okręgowe jest zgodne z konstytucją.

21 lipca, 13 października i 17 listopada 2009 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał skargę konstytucyjną Mariusza L. dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów sądów wojskowych.

W wyroku z 17 listopada 2009 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 39a § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych w zakresie, w jakim stanowi, że pierwszą instancją dyscyplinarną dla sędziów sądów wojskowych są wojskowe sądy okręgowe, jest zgodny z art. 45 ust. 1 konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Zgodnie z konstytucją sądy wojskowe sprawują wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej. Mogą one zajmować się tylko osobami i sprawami związanymi z wojskiem, mającymi dodatkowo charakter karny. W kategorii tej mieszczą się także sprawy dyscyplinarne sędziów wojskowych, które mogą być rozpatrywane w pierwszej instancji przez wojskowe sądy okręgowe.

Sędziowie sądów wojskowych - również w sędziowskim postępowaniu dyscyplinarnym - korzystają z konstytucyjnych i ustawowych gwarancji niezawisłości i niezależności. W prawie o ustroju sądów wojskowych istnieje szereg przepisów, gwarantujących przestrzeganie powyższych wartości także przez prezesów tych sądów. W szczególności, nie wolno im ingerować w działalność orzeczniczą sędziów za pomocą instrumentów nadzoru administracyjnego czy innych kompetencji ustawowych. Przyznawanie przez prezesa sądu nagród i zapomóg, opiniowanie w procesie awansu wojskowego czy stosowanie dyscypliny wojskowej mogą się odnosić do sędziów wojskowych tylko w zakresie, w jakim są żołnierzami. Nie mogą natomiast obejmować ich działalności orzeczniczej. Złamanie tego zakazu jest sankcjonowane w trybie odpowiedzialności dyscyplinarnej i - jako nadużycie uprawnień - także karnej. Na poziomie normatywnym istnieją więc wystarczające gwarancje dla bezstronności, niezależności i niezawisłości wojskowych sędziów dyscyplinarnych. Jeżeli w praktyce występują w tym zakresie nieprawidłowości, to ich źródłem nie jest treść przepisów prawa, ale ich wadliwe stosowanie - co nie podlega kontroli Trybunału Konstytucyjnego.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marian Grzybowski, sprawozdawcą był sędzia TK Wojciech Hermeliński.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

21 lipca i 13 października 2009 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał skargę konstytucyjną Mariusza L. dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów sądów wojskowych.

Trybunał odroczył rozprawę do 17 listopada 2009 r. godz. 14.00.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marian Grzybowski, sprawozdawcą był sędzia TK Wojciech Hermeliński.

21 lipca 2009 r. o godz. 9.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał skargę konstytucyjną Mariusza L. dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów sądów wojskowych.

Nowy termin rozprawy 13 października 2009 r., godz.13.00.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marian Grzybowski, sprawozdawcą był sędzia TK Wojciech Hermeliński.

21 lipca 2009 r. o godz. 9.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał skargę konstytucyjną Mariusza L. dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów sądów wojskowych.

Trybunał Konstytucyjny odroczył rozprawę bezterminowo.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marian Grzybowski, sprawozdawcą był sędzia TK Wojciech Hermeliński.

21 lipca 2009 r. o godz. 9.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna skargę konstytucyjną Mariusza L. dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów sądów wojskowych.

Trybunał Konstytucyjny rozpozna skargę konstytucyjną w sprawie zgodności art. 39a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o ustroju sądów wojskowych z art. 45 ust. 1 konstytucji.

Wyrokiem Sądu Dyscyplinarnego Wojskowego Sądu Okręgowego skarżący został skazany na karę dyscyplinarną usunięcia z zajmowanej funkcji Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego z powodu dopuszczenia się nadużyć finansowych. Wyrok ten został utrzymany w mocy.

Zdaniem skarżącego naruszono jego prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. Przepisy stanowią, że żołnierzom zawodowym, w tym sędziom sądów wojskowych, przysługują nagrody i zapomogi przyznawane przez dowódców jednostek wojskowych. W przypadku sędziów Sądu Dyscyplinarnego Wojskowego Sądu Okręgowego (WSO) nagrody przyznawał Prezes WSO, na którego wniosek podjęto czynności dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. Trudno, zdaniem skarżącego, w tej sytuacji oczekiwać, by sędzia orzekający w sprawie dyscyplinarnej był wolny od nacisku swojego przełożonego.

Ponadto Prezes WSO jako bezpośredni przełożony opiniuje sędziów podległego sobie sądu. Opinia taka ma decydujące znaczenie w przypadku awansowania sędziego na wyższe stanowisko. Według skarżącego jeden z sędziów składu orzekającego w jego sprawie był opiniowany przez Prezesa WSO co wpłynęło na obiektywizm i bezstronność sędziego. Wykluczyło to możliwość rozpoznania sprawy przez sąd obiektywny, wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Marian Grzybowski, sprawozdawcą będzie sędzia TK Wojciech Hermeliński.