K 65/07

Zasady przechodzenia na emeryturę nauczycieli przedszkoli niepublicznych są niezgodne z konstytucją.

23 kwietnia 2009 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący zasad przechodzenia na emeryturę nauczycieli przedszkoli niepublicznych.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 91b ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 88 ust. 1 tej ustawy do nauczyciela zatrudnionego w przedszkolu niepublicznym, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, jest niezgodny z art. 32 ust. 1, a przez to z nakazem urzeczywistnienia zasad sprawiedliwości społecznej, wyrażonym w art. 2 konstytucji.

Trybunał stwierdził, że uprawnienia nauczycieli do wcześniejszej emerytury wynikają z charakteru wykonywanej przez nich pracy, a nie formalnego statusu prawnego poszczególnych typów placówek oświatowych. Nie status prawny przedszkola ma znaczenie, z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości oraz zasady sprawiedliwości społecznej, lecz charakter pracy wykonywanej przez nauczycieli przedszkoli publicznych i niepublicznych. Zaskarżona regulacja jest niezgodna z zasadą równości, ponieważ ustawowo różnicuje w zakresie prawa do wcześniejszej emerytury nauczycieli przedszkoli publicznych i nauczycieli przedszkoli niepublicznych, należących do tej samej kategorii zawodu nauczycielskiego, charakteryzującego się tym samym rodzajem pracy o szczególnym charakterze, realizujących te same cele i zadania. Naruszona została konstytucyjna zasada sprawiedliwości społecznej.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z konstytucją w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 88 ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela do nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach niepublicznych, od chwili jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw bezpośrednio wywoła skutek w postaci zmiany stanu prawnego. Jednak dla osiągnięcia jasności i jednoznaczności pożądane może być dokonanie przez ustawodawcę stosownej zmiany tekstu ustawy.

Rozprawie przewodniczyła sędzia TK Teresa Liszcz, a sprawozdawcą był sędzia TK Adam Jamróz.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

23 kwietnia 2009 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpozna wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący zasad przechodzenia na emeryturę nauczycieli przedszkoli niepublicznych.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 91b ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela w zakresie, w jakim w związku z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. b przepis ten wyłącza stosowanie art. 88 ust. 1 tej ustawy do nauczyciela zatrudnionego w przedszkolu niepublicznym w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, z art. 32 w związku z art. 2 konstytucji.

Zgodnie z Kartą nauczyciela nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym dwadzieścia lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze mogą po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy przejść na emeryturę. Z tego prawa mogą również skorzystać nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich, którzy mają dwudziestoletni staż zatrudnienia i dwadzieścia lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym. Natomiast nauczyciele zatrudnieni w przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach oraz szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych nie posiadają prawa do przejścia na emeryturę bez względu na wiek. W pismach do Rzecznika Praw obywatelskich nauczyciele podkreślają, że prawa do emerytury bez względu na wiek nie mają ci nauczyciele, którzy wiele lat pracowali w przedszkolach publicznych, a potem kontynuowali pracę w tej samej placówce, tylko mającej status przedszkola niepublicznego.

Zdaniem Rzecznika uzależnienie prawa do nauczycielskiej emerytury bez względu na wiek od kryterium publicznego statusu przedszkola i pozbawienie prawa do tego świadczenia nauczycieli niepublicznych przedszkoli oznacza dyskryminacyjne i niesprawiedliwe potraktowanie nauczycieli z placówek niepublicznych, co narusza konstytucję.

Rozprawie będzie przewodniczyła sędzia TK Teresa Liszcz , a sprawozdawcą będzie sędzia TK Adam Jamróz.