K 54/07

Komunikat prasowy po rozprawie dotyczącej działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

22 czerwca 2009 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone wnioski Grupy posłów na Sejm dotyczące działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

W wyroku z 23 czerwca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

1. Art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w zakresie, w jakim za korupcję w sektorze prywatnym uznaje zachowanie jakiejkolwiek osoby niepełniącej funkcji publicznej, nie zawężając tego określenia za pomocą przesłanek szkodliwych społecznie odwzajemnień:
a) jest niezgodny z art. 2, art. 22 i art. 31 ust. 3 konstytucji,
b) jest niezgodny z art. 7 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2,
c) nie jest niezgodny z art. 20 i art. 42 ust. 1 konstytucji.

2. Art. 1 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 przez to, że używa wyrażeń niejasnych znaczeniowo, oraz na skutek wysłowienia uchybiającego wymogom logiki formalnej jest niezgodny z zasadą poprawnej legislacji wyrażoną w art. 2 konstytucji.

3. Art. 2 ust. 1 pkt. 1 lit. b, c i d oraz ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1:
a) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 42 ust. 1 konstytucji,
b) jest zgodny z art. 7 ust. 1 Konwencji powołanej w punkcie 1,
c) nie jest niezgodny z art. 20 i art. 22 konstytucji.

4. Art. 2 ust. 1 pkt 2-5 ustawy powołanej w punkcie 1:
a) jest zgodny z art. 2 konstytucji,
b) nie jest niezgodny z art. 10 i art. 202 ust. 1 konstytucji.

5. Art. 5 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1:
a) są zgodne z art. 2 konstytucji oraz z art. 20 Prawnokarnej konwencji o korupcji, sporządzonej w Strasburgu dnia 27 stycznia 1999 r.,
b) nie są niezgodne z art. 10 konstytucji.

6. Art. 22 ust. 1-3 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza uzyskiwanie (w tym także - niejawnie), gromadzenie, sprawdzanie i przetwarzanie informacji niezbędnych do zwalczania przestępstw, w obszarze należącym do ustawowo określonych zadań Centralnego Biura Antykorupcyjnego:
a) jest zgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3, art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 30 konstytucji,
b) jest zgodny z art. 8 i art. 18 Konwencji powołanej w punkcie 1, jak również z preambułą, art. 5, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych, sporządzonej w Strasburgu dnia 28 stycznia 1981 r.

7. Art. 22 ust. 4-7 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim umożliwia Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu zbieranie danych wskazanych w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych oraz korzystanie z danych tego typu i informacji uzyskanych w wyniku wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą - bez zagwarantowania instrumentów kontroli sposobu przechowywania i weryfikacji danych oraz sposobu usuwania danych zbędnych dla wykonywania ustawowych zadań Centralnego Biura Antykorupcyjnego - jest niezgodny z art. 47 i art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 30 Konstytucji, z art. 8 i art. 18 Konwencji powołanej w punkcie 1, oraz z preambułą, art. 5, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy powołanej w punkcie 6.

8. Art. 22 ust. 8-10 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 51 ust. 5 konstytucji.

9. Art. 31 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 konstytucji.

10. Art. 31 ust. 3 w związku z art. 32 i art. 33 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza czynności kontrolne niezbędne dla ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego lub ważnego interesu publicznego:
a) jest zgodny z art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji,
b) nie jest niezgodny z art. 20 konstytucji.

11. Art. 40 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza przeprowadzenie oględzin nieruchomości lub innych składników majątkowych bez określenia sposobu wykorzystywania i przechowywania uzyskanych tą drogą danych, w szczególności dotyczących osób trzecich, niezobowiązanych do składania oświadczeń majątkowych:
a) jest niezgodny z art. 47 i art. 50 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji,
b) jest niezgodny z art. 8 Konwencji powołanej w punkcie 1,
c) nie jest niezgodny z art. 2 konstytucji.

12. Art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych powołanej w punkcie 7, w brzmieniu nadanym przez art. 178 ustawy powołanej w punkcie 1, jest zgodny z art. 2, art. 47 i art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji oraz z preambułą i art. 6 Konwencji nr 108 Rady Europy powołanej w punkcie 6.

13. § 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie zakresu, warunków i trybu przekazywania Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu informacji przez organy, służby i instytucje państwowe jest niezgodny z art. 51 ust. 5 konstytucji, a nadto z art. 22 ust. 9 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1, z art. 8 w związku z art. 18 Konwencji powołanej w punkcie 1 oraz z preambułą, art. 5-7 Konwencji nr 108 Rady Europy powołanej w punkcie 6.

Przepisy wymienione w punktach 1, 2, 7, 8, 11 i 13 tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie.

Kwestionowany art. 1 ust. 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym zawiera definicję korupcji. Trybunał orzekł o jego niekonstytucyjności ze względu na użycie wyrażeń niejasnych znaczeniowo oraz na skutek sformułowania go w sposób uchybiający wymogom logiki formalnej (prawniczej). Ponadto, Trybunał uznał, że przepis ten jest niezgodny z konstytucyjną zasadą ochrony wolności gospodarczej w zakresie, w jakim za korupcję w sektorze prywatnym uznaje zachowanie osoby niepełniącej funkcji publicznej, nie zawężając tego określenia za pomocą przesłanek "szkodliwych społecznie odwzajemnień".

Trybunał Konstytucyjny orzekł nadto o zakresowej niezgodności z konstytucją art. 22 ust. 4-7 ustawy o CBA. W szczególności za niekonstytucyjne uznał korzystanie z tzw. danych wrażliwych oraz z informacji uzyskanych w wyniku wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych (bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą) bez jednoczesnego zagwarantowania instrumentów kontroli sposobu przechowywania i weryfikacji tych danych oraz sposobu usuwania danych zbędnych z punktu widzenia realizacji ustawowych zadań CBA.

Wskazane tu unormowania zostały uznane za niezgodne z art. 47 i art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 30 konstytucji, a nadto - z art. 8 i 18 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz z preambułą i art. 5-7 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych. Trybunał uznał też za niezgodne z art. 51 ust. 5 konstytucji postanowienia art. 22 ust. 8-10 ustawy o CBA, ze względu na naruszenie zasady wyłączności regulacji ustawowej.

Zakresowe orzeczenie o niekonstytucyjności dotyczy również art. 40 kwestionowanej ustawy. Trybunał uznał za niezgodne z art. 47 i art. 50 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka dopuszczenie oględzin nieruchomości lub innych składników majątkowych bez określenia sposobu wykorzystywania i przechowywania uzyskanych tą drogą danych, w szczególności dotyczących osób trzecich, niezobowiązanych do składania oświadczeń majątkowych.

Ponadto Trybunał stwierdził niekonstytucyjność §3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 27 września 2006 r. w sprawie zakresu, warunków i trybu przekazywania CBA informacji przez organy, służby i instytucje państwowe. Wskazane przepisy rozporządzenia zostały uznane za niezgodne z art. 51 ust. 5 konstytucji (statuującym zasadę wyłączności ustawowej regulacji tego typu spraw). Nadto Trybunał stwierdził niezgodność obu wskazanych przepisów rozporządzenia z art. 22 ust. 9 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy o CBA, a także z art. 8 w związku z art. 18 Konwencji o ochronie praw człowieka i z preambułą oraz postanowieniami art. 5-7 Konwencji nr 108 Rady Europy.

Kierując się potrzebą podjęcia prac ustawodawczych nad dostosowaniem ustawy o CBA i rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów do wymogów wynikających z wykonania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilnych uwarunkowań prawnych rozpoznawania, wykrywania i zwalczania przestępstw o charakterze korupcyjnym, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zakwestionowane w wyroku Trybunału unormowania tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Trybunał Konstytucyjny uznał inne kwestionowane we wnioskach grupy posłów unormowania ustawy o CBA bądź za zgodne ze wskazanymi wzorcami kontroli (konstytucyjnymi i konwencyjnymi) bądź też w kilku przypadkach uznał wskazane wzorce za nieadekwatne z punktu widzenia zarzutów podniesionych we wnioskach.

Trybunał umorzył postępowanie w zakresie wniosku grupy posłów, zawartego w piśmie uzupełniającym z 30 stycznia 2008 r., podniesionego również na rozprawie, o uznanie całej ustawy o CBA za niezgodną ze wskazanymi wzorcami kontroli. W ocenie Trybunału, wnioskodawca nie przedstawił w tej kwestii wystarczającej argumentacji.

Rozprawie przewodniczył wiceprezes TK Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą był sędzia TK Marian Grzybowski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Prasa:

Nasz Dziennik, 146, 24. 06. 09. r.
Zenon Baranowski: Brak definicji nie przeszkadza.
Gazeta Prawna, 121, 24. 06. 09 r.
Katarzyna Żaczkiewicz: Biuro Antykorupcyjne miało za dużo uprawnień.
Gazeta Wyborcza, 146, 24. 06. 09. r.
Ewa Siedlecka: Trybunał kończy podsłuchowisko.
Komentarz, Ewa siedlecka: Ucywilizować podsłuchy.
Ewa Siedlecka: Podsłuchy do kontroli.
Wojciech Czuchnowski: Wszystkie Grzechy CBA.
Co zmienić w CBA: Jan Widacki, WRÓB.
Zbigniew Wassermann, WRÓB.
Ewa Siedlecka: Kto mógł być podsłuchiwany.
Rzeczpospolita, 146, 24. 06. 09. r.
Cezary Gryz: CBA zgodne z konstytucją.
Eliza Olczyk: W Polsce dziesięć służb ma prawo inwigilować obywateli,rozmowa z Ryszardem Kaliszem.
Wojciech Wybranowski: Orzeczenie może sparaliżować pracę biura, rozmowa z Jarosławem Zielińskim.
Marek Domagalski: Nie warto łapać wielu srok za ogon.
Bronisław Wildstein: Walka z korupcją a prawa człowieka.
Trybuna, 146, 24. 06. 09. r.
Piotr Ożadowicz: Sojusz miał rację.
Polska, 146, 24. 06. 09. r.
Artur Grabarczyk: CBA będzie tropić korupcję ale nie w prywatnych firmach.
Dziennik, 146, 24. 06. 09. r.
Tomasz Butkiewicz, Iwona Dudzik: Kamiński zostaje ustawa do poprawki.
Komentarz, Jerzy Jachowicz: Kogo drażni CBA.
Kalisz: to wygrana SLD i obywateli, rozmawiał Piotr Bursztyn.
Wassermann: Śmiech przez łzy lewicy, rozmawiała Anna Wojciechowska.
Dziennik Polski, 24. 06. 09. r.
Stanisław Michalkiewicz: Bez wyrzutów sumienia.
Dziennik Elbląski, 24. 06. 09. r.
Marek Barański: Część ustawy o CBA niezgodna z konstytucją.

 

Komunikat prasowy o ogłoszeniu wyroku po rozprawie dotyczącej działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

22 czerwca 2009 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone wnioski Grupy posłów na Sejm dotyczące działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Ogłoszenie wyroku nastąpi 23 czerwca, godz. 10.00

Rozprawie przewodniczył wiceprezes TK Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą był sędzia TK Marian Grzybowski.

Komunikat prasowy przed rozprawą dotyczącą działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

22 czerwca 2009 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpozna połączone wnioski Grupy posłów na Sejm dotyczące działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności:
- całości ustawy z dnia 9 czerwca 2006 roku o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym z art. 2, art. 7, art. 10, art. 20, art. 22, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 1, art. 47, art. 50, art. 51 oraz art. 202 ust. 1 konstytucji; z art. 7 ust. 1, art. 8, art. 18 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka; art. 20 Prawnokarnej Konwencji o korupcji sporządzonej w Strasburgu dnia 27 stycznia 1999 roku, ratyfikowanej przez RP w dniu 5 listopada 2002 roku; Preambułą, art. 5, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych;
oraz:
- art. 1 ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b, c i d powyższej ustawy z art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 1 konstytucji oraz z art. 7 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka;
- art. 2 ust. 1 pkt 2-5 powyższej ustawy z art. 2, art. 10, art. 202 ust. 1 konstytucji;
- art. 5 ust. 2 i ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 12 ust. 1 powyższej ustawy z art. 2, art. 10 konstytucji oraz art. 20 Prawnokarnej konwencji o korupcji sporządzonej w Strasburgu dnia 27 stycznia 1999 roku, ratyfikowanej przez RP w dniu 5 listopada 2002 roku;
- art. 22 powyższej ustawy z art. 47, art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 30 konstytucji oraz art. 8 i art. 18 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, jak również Preambułą, art. 5, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych;
- art. 31 ust. 3 powyższej ustawy z art. 2 i art. 32 ust. 1 konstytucji; art. 31 ust. 3 w związku z art. 32 oraz art. 33 powyższej ustawy z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji;
- art. 40 powyższej ustawy z art. 2, art. 47 i art. 50 konstytucji oraz art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka;
- art. 43 ust. 2 ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 o ochronie danych osobowych, w brzmieniu nadanym art. 178 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym z art. 2 oraz art. 47 i art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji oraz z Preambułą i art. 6 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych;
- § 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 roku w sprawie zakresu, warunków i trybu przekazywania Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu informacji przez organy, służby i instytucje państwowe z: art. 22 ust. 9 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 roku o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, art. 92 ust. 1 konstytucji oraz z art. 47 i art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 5 konstytucji,
art. 8 w związku z art. 18 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Preambułą, art. 5 pkt. b i c, art. 6 i art. 7 Konwencji nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych.

Zgodnie z ustawą o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym korupcja jest obiecywaniem, proponowaniem, wręczaniem, żądaniem, przyjmowaniem przez jakąkolwiek osobę bezpośrednio lub pośrednio jakiejkolwiek nienależnej korzyści majątkowej, osobistej lub innej. Taka definicja narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego poprzez przyjęcie, że korupcja może dotyczyć jakiejkolwiek osoby, w tym także osoby, która nie pełni funkcji publicznych i nie korzysta ze środków publicznych. W rozumieniu ustawy jako zjawisko korupcyjne można traktować czynności polegające na wymianie: korzyści, których stronami są "zwykli" przedsiębiorcy. Zostaje naruszona konstytucyjnie gwarantowana wolność gospodarcza przysługująca przedsiębiorcom. Zgodnie bowiem z wadliwą definicją stają się potencjalnie osobami skorumpowanymi, nawet gdy działają wyłącznie między sobą, bez zaangażowania funkcjonariuszy publicznych.

Zdaniem wnioskodawców użyte w definicji sformułowanie "jakiejkolwiek nienależnej korzyści majątkowej" jest ujęciem zbyt szerokim i nie sprzyja odróżnieniu zachowań korupcyjnych od innych przypadków przyjmowania nienależnych korzyści, które nie wiążą się z wykonywaniem przez daną osobę funkcji publicznej czy obowiązków służbowych. Niepoprawna definicja korupcji przekłada się zatem na zachwianie gwarancji ochrony obywateli przed nadmierną ingerencją CBA w sferę ich praw i wolności. Przyjęcie definicji korupcji niejasnej, nieprecyzyjnej i obcej powszechnemu oraz przyjętemu w aktach prawa międzynarodowego rozumieniu prowadzi także do naruszenia wymogu ograniczania praw i wolności wyłącznie w drodze ustawy.

Ustawa o CBA przewiduje poniższe rodzaje zadań kontrolnych wykonywanych przez CBA. Ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych. Ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji i komercjalizacji, wsparcia finansowego, udzielania zamówień publicznych, rozporządzania mieniem jednostek lub przedsiębiorstw oraz przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji kredytowych. Kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne. Zdaniem wnioskodawców przyznanie CBA kompetencji w zakresie kontroli państwowej, do czego prowadzą te przepisy narusza konstytucyjnie ugruntowaną pozycję Najwyższej Izby Kontroli, jako naczelnego organu kontroli państwowej. Kompetencje kontrolne CBA prowadzą do sytuacji, w której tworzy się konkurencyjny wobec NIK, pozakonstytucyjny naczelny organ kontroli państwowej.

Ustawa o CBA stanowi, ze Szef CBA jest centralnym organem administracji rządowej nadzorowanym przez Prezesa Rady Ministrów, działającym przy pomocy CBA, które jest urzędem administracji rządowej. Prezes Rady Ministrów lub wyznaczony przez niego członek Rady Ministrów koordynuje działalność CBA, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Szefa CBA powołuje na czteroletnią kadencję i odwołuje Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kolegium do Spraw Służb Specjalnych oraz sejmowej komisji właściwej do spraw służb specjalnych. Prezes Rady Ministrów określa kierunki działania CBA w drodze wytycznych. W ocenie wnioskodawców w demokratycznym państwie prawnym, instytucja wyposażona w tak szerokie uprawnienia i mająca tak potężne możliwości ingerencji w sferę wolności i praw jednostki powinna być poddana innym mechanizmom nadzoru i kontroli, niż te które funkcjonują wewnątrz aparatu administracji rządowej. Konieczne jest zabezpieczenie państwa i obywateli przed sytuacją, w której CBA jest, jak piszą wnioskodawcy "zbrojnym ramieniem" rządu, wolnym od efektywnej kontroli ze strony innych organów państwa.

Centralne Biuro Antykorupcyjne uzyskało prawo do zbierania wszelkich niezbędnych danych osobowych. Dane mogą być gromadzone bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą oraz mogą być przetwarzane. Przepisy ustawy o CBA nie zawierają ograniczenia, że CBA zbiera dane osobowe, o ile są one niezbędne dla skutecznego prowadzenia konkretnego postępowania, chociaż taki wymóg wynika z konstytucji. Przepisy przewidują jedynie, ze CBA może gromadzić jakiekolwiek dane osobowe, o ile mieści się to we właściwościach CBA i jest uzasadnione charakterem realizowanych zdań. Zdaniem wnioskodawców jest to ujęcie zbyt szerokie i nadmiernie ingerujące w sferę prywatności przez co narusza zasadę proporcjonalności.

Przedsiębiorcy są poddawani kontrolom przeprowadzanym przez CBA w ramach kontrolowania osób pełniących funkcje publiczne, nawet jeśli są podmiotami nieotrzymującymi środków publicznych. W przypadku jednostek niezaliczonych do sektora finansów publicznych, kontroli podlegają jedynie te jednostki, które otrzymują środki publiczne. Takiego zastrzeżenia nie zastosowano wobec przedsiębiorców. Oznacza to nierówne traktowanie przedsiębiorców w stosunku do jednostek niezaliczonych do sektora finansów publicznych. Trzymiesięczne czy nawet sześciomiesięczne kontrole przedsiębiorców przeprowadzane w trybie doraźnym niewątpliwie nie są obojętne dla działalności gospodarczej. Mogą działalność utrudniać, czy nawet paraliżować.

Art. 40 ustawy o CBA dotyczy jedynie osób pełniących funkcje publiczne i zawiera podstawę prawną do dokonywania "oględzin" przy ustalaniu stanu majątkowego, tzn. do ingerencji w prywatność - ale bez wskazania wymogu konieczności. W efekcie osoby pełniące funkcje publiczne traktowane są z założenia jak podejrzani, co jest sprzeczne z zasada demokratycznego państwa prawnego.

Centralne Biuro Antykorupcyjne, zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w brzmieniu nadanym przez ustawę o CBA, jest uprawnione nie tylko do przetwarzania danych osobowych w zakresie wykraczającym poza cele i właściwości tej instytucji, ale jest także wolne od rzeczywistej i efektywnej kontroli przetwarzania tych danych. Tymczasem na państwie spoczywa nie tylko obowiązek ochrony prawa do prywatności obywateli przed niepożądaną i nadmierną ingerencją. Istotne jest również zapewnienie niezależnego, zewnętrznego nadzoru nad działaniami poszczególnych instytucji państwowych, które przetwarzają dane osobowe. Zdaniem wnioskodawców ten stan w odniesieniu do CBA narusza m.in. gwarancje prawa do prywatności.

Ponadto § 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zakresu, warunków i trybu przekazywania Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu informacji przez organy, służby i instytucje państwowe stanowią, że podmioty, o których mowa w art. 22 ust.2 ustawy o CBA, udostępniają za pomocą systemu teleinformatycznego zbiory, dane lub informacje jednostkom organizacyjnym CBA uprawnionym do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub ewidencyjnych lub archiwalnych w sposób określony w zawartych z CBA odrębnych porozumieniach. Podmioty o których mowa w art. 22 ust. 2 ustawy mogą w drodze decyzji lub na mocy odrębnych porozumień wyrazić zgodę na udostępnienie jednostkom organizacyjnych CBA zgromadzonych zbiorów, danych lub informacji za pomocą urządzeń i systemów informatycznych, bez konieczności każdorazowego składania pisemnych wniosków. W art. 22 ust. 2 ustawy chodzi o przetwarzanie informacji, w tym również danych osobowych ze zbiorów prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez organy władzy publicznej i państwowe jednostki organizacyjne, a w szczególności z Ewidencji Działalności Gospodarczej, Krajowej Ewidencji Podatników, Krajowego Rejestru Karnego, Krajowego Rejestru Sądowego, Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, Rejestru Podmiotów Gospodarki Narodowej, Centralnego Rejestru Ubezpieczonych i Centralnego Rejestru Płatników Składek, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych. Administratorzy danych gromadzonych w tych rejestrach są obowiązani do nieodpłatnego ich udostępniania. Rozporządzenie otwiera więc możliwość odstąpienia od obowiązku każdorazowego wnioskowania o udostępnienie danych. Nie wymaga też identyfikacji osób przekazujących CBA odpowiednie dane, również osób, które otrzymują dane. Zdaniem wnioskodawców można więc mówić o możliwości budowania między CBA a podmiotami określonymi w art. 22 ust. 2 ustawy pasa transmisyjnego umożliwiającego bezpośredni, masowy i niepodlegający ścisłej reglamentacji i kontroli przepływ danych, w tym danych osobowych. Zdaniem wnioskodawców nie mieści się to w granicach upoważnienia ustawowego.

Rozprawie będzie przewodniczył wiceprezes TK Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Marian Grzybowski.