P 19/04

Uniemożliwienie radnemu zaskarżenia zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu jest niezgodne z konstytucją.

17 lipca 2007 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dotyczące wygaśnięcia mandatu radnego i możliwości zaskarżenia zarządzenia zastępczego wojewody.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zakresie, w jakim uniemożliwia radnemu zaskarżenie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Jeśli rada gminy podejmie uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego prawo do sądu gwarantuje mu ustawa o samorządzie gminnym. Zgodnie z ustawą każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Natomiast kwestionowany przepis uprawnia do zaskarżenia zarządzenia zastępczego wojewody o wygaśnięciu mandatu radnego jedynie gminę lub związek międzygminny. Tym samym ustawodawca pozbawia zainteresowanego radnego sądowej ochrony praw potencjalnie naruszonych powyższym zarządzeniem. Nierówne traktowanie przejawia się w szczególności w pozbawieniu adresata zarządzenia zastępczego prawa do sądu w zakresie prawa do uruchomienia procedury. Oznacza to naruszenie przez ustawodawcę Konstytucji.

Rozprawie przewodniczyła sędzia TK Maria Gintowt - Jankowicz, a sprawozdawcą był sędzia TK Zbigniew Cieślak.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

17 lipca 2007 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dotyczące wygaśnięcia mandatu radnego i możliwości zaskarżenia zarządzenia zastępczego wojewody.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Radny Andrzej M. prowadzi jednak taką działalność w lokalu użytkowym mieszczącym się w budynku stanowiącym własność gminy. W związku z tym pismem z lipca 2003 r. wojewoda wezwał Rade Miejską do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Andrzeja M. Rada Miejska nie zaakceptowała projektu uchwały o wygaśnięciu mandatu. Wojewoda wydał więc zarządzenie zastępcze po uprzednim powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. We wniosku do sądu administracyjnego Andrzej M. nie kwestionował faktów, jakie wojewoda uznał za okoliczności uzasadniające wydanie zarządzenia zastępczego, ale wskazywał na naruszenie jego wolności działalności gospodarczej. Wojewoda wniósł o oddalenie wniosku. Pytający sąd stwierdził, że do zarządzenia zastępczego należy stosować przepisy ustawy o samorządzie gminnym, czyli do zaskarżenia zarządzenia zastępczego do sądu administracyjnego uprawniona jest wyłącznie gmina, której interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Natomiast radny nie może skarżyć do sądu administracyjnego ani cywilnego zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu z powodu prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem sądu pytającego kwestionowany przepis wykluczając zaskarżenie zarządzenia zastępczego wojewody przez bezpośrednio zainteresowanego radnego narusza konstytucyjne prawo do sądu a także zasadę równości.

Rozprawie będzie przewodniczyła sędzia TK Maria Gintowt - Jankowicz, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Zbigniew Cieślak.