P 8/06

Osoby uczące się, korzystające z należnych alimentów nie mogą być traktowane nierówno tylko dlatego, że o ich prawach alimentacyjnych rozstrzyga ugoda sądowa, a nie wyrok sądu.

29 maja 2007 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu dotyczące ugody zawartej przed sądem.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim przy określeniu "osoby uczącej się" wyłącza osobę pełnoletnią uczącą się i niepozostającą na utrzymaniu rodziców z tego powodu, że zobowiązali się oni do jej alimentacji w drodze ugody zawartej przed sądem, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obywatele którzy postępują w sposób zalecany przez ustawodawcę i pod nadzorem sądu osiągają porozumienie nie mogą ponosić negatywnych następstw w postaci nierównego traktowania w porównaniu do osób, o których sytuacji rozstrzyga wyrok sądowy. Osoby uczące się, korzystające z należnych alimentów nie mogą być traktowane nierówno tylko dlatego, że o ich prawach alimentacyjnych rozstrzyga ugoda sądowa, a nie wyrok sądu. W obu przypadkach o przyznaniu alimentów decyduje postępowanie przed sądem. Każda z tych osób ma sądowy tytuł egzekucyjny. Zróżnicowanie ich uprawnień do zasiłku nie znajduje uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego, co narusza Konstytucję.

Rozprawie przewodniczył wiceprezes TK Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą był sędzia TK Marek Mazurkiewicz.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

29 maja 2007 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu dotyczące ugody zawartej przed sądem.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim wyłącza z pojęcia osoby uczącej się osobę pełnoletnią, uczącą się i niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ugodą sądową, na mocy której rodzice zobowiązali się do płacenia alimentów, które to wyłączenie skutkuje nieprzysługiwaniem takiej osobie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, z uwagi na treść art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Janusz T. wystąpił do Urzędu Miasta z wnioskiem o przyznanie mu zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. Prezydent Miasta odmówił mu przyznania zasiłku uzasadniając, że nie spełnia koniecznych warunków określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Uzasadnił, że w przypadku osoby uczącej się, pełnoletniej, niepozostającej na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców alimentów jest wymagane, żeby do wniosku dołączyć kopię aktu zgonu rodziców lub kopię odpisu zasądzającego alimenty. Janusz T. nie legitymuje się takim dokumentem, bowiem do wniosku dołączył kopię ugody sądowej. Odwołując się od decyzji Janusz T. podniósł, że powinien otrzymać zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem, bo otrzymał opinie prawną, ze ugoda zawarta przed sądem i pod jego kontrolą jest wyrokiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzje niższej instancji. Stwierdziło równocześnie m.in., że odwołujący się nie przedłożył odpisu wyroku zasądzającego alimenty na jego rzecz, lecz jedynie ugodę sądową. Utożsamianie zaś ugody sądowej z wyrokiem nie może mieć miejsca w sprawie uprawnień osoby uczącej się. Obowiązujące przepisy określają bowiem sytuacje wymagające wyroku, jak również dopuszczają przedstawienie ugody. Ustawodawca różnicuje zatem sytuacje wymagające wyroku i przedstawienia ugody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z takim stanowiskiem, ale powziął wątpliwości, czy kwestionowane przepisy są zgodne z Konstytucją. Zdaniem sądu w państwie prawnym nie może dochodzić do sytuacji, w której na podstawie jednych przepisów przyznaje się obywatelowi możliwość wyboru rozstrzygnięcia sprawy, a z kolei w innych uregulowaniach prawnych z powodu skorzystania np. z zawarcia ugody, ogranicza się jego prawa.

Rozprawie będzie przewodniczył wiceprezes TK Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Marek Mazurkiewicz.