P 5/05

Kwestionowany przepis Kodeksu postępowania cywilnego narusza zasadę społecznej gospodarki rynkowej.

9 stycznia 2007 r. o godz. 11.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne IV Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy dotyczące postępowania egzekucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 831 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego jest niezgodny z art. 20, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że kwestionowany przepis jest niezgodny z zasadą społecznej gospodarki rynkowej. Narusza bowiem swobodę działalności gospodarczej poprzez ograniczenie swobodnej konkurencji w ten sposób, że uprzywilejowuje wierzytelności przypadające dłużnikowi od państwowych jednostek organizacyjnych. Kwestionowany przepis jest niezgodny także z zasadą równości wobec prawa. W postępowaniu egzekucyjnym chroni państwowe jednostki organizacyjne spośród innych dłużników bez jakichkolwiek powodów, które by to uzasadniały. Zdaniem Trybunału kwestionowany przepis różnicuje też ochronę praw majątkowych dłużników ze względu na ich status. Na etapie zaspokajania wierzyciela z majątku dłużnika trudno jest znaleźć jakiekolwiek uzasadnienie dla różnicowania sytuacji prawnej podmiotów obrotu cywilnoprawnego. Rozwiązanie przyjęte w kwestionowanym przepisie kodeksu postępowania cywilnego zostało wprowadzone w poprzednim okresie ustrojowym w związku ze szczególną ochroną mienia państwowego. W obecnym systemie konstytucyjnym zasada wzmożonej ochrony mienia państwowego została zastąpioną zasadą jednakowej ochrony prawa własności, przepis stracił więc konstytucyjne oparcie.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą był prezes TK Jerzy Stępień.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

9 stycznia 2007 r. o godz. 11.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne IV Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy dotyczące postępowania egzekucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 831 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego z art. 20, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Przeciwko dłużnikowi - Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej wierzyciel wszczął egzekucję na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Komornik zajął przysługujące dłużnikowi wierzytelności z rachunków bankowych, na których znajdowały się wyłącznie zaliczki przekazywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, przeznaczone na realizację świadczeń zdrowotnych. ZOZ zaskarżył czynność komornika, powołując się na wynikające z art. 831 § 1 pkt 4 k.p.c. ograniczenie egzekucji z wierzytelności przypadających od państwowych jednostek organizacyjnych z tytułu dostaw, robót, lub usług przed ich ukończeniem w wysokości nie przekraczającej 75% każdorazowej wypłaty. Zdaniem ZOZ, przekazane przez NFZ należności przed zakończeniem wykonania umowy korzystają ze zwolnienia spod egzekucji także wówczas gdy znajdują się na rachunku bankowym, do którego skierowano egzekucję. W ocenie pytającego sądu tworzenie instrumentów prawnych gwarantujących ochronę państwowych jednostek organizacyjnych stanowi usankcjonowanie nierównej ochrony praw majątkowych ze względu na szczególny status podmiotowy. Jest to sprzeczne z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa oraz jednakowej ochrony prawnej wszystkich form własności i innych praw majątkowych.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą będzie prezes TK Jerzy Stępień.