K 36/06

Warunki wykonywania zawodu muszą być unormowane w ustawie, a nie w rozporządzeniu.

5 grudnia 2007 r. o godz. 12.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych dotyczący kwalifikacji do wykonywania dokumentacji hydrologicznych.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:
- art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne jest niezgodny z art. 2 oraz art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
- art. 2 ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 i art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji.
W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie ze względu na zbędność wydania orzeczenia.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego adresaci norm prawnych muszą mieć możliwość ustalenia wszystkich zasadniczych elementów ustanowionych ograniczeń na podstawie samych przepisów ustawy, bez potrzeby odwoływania się do unormowań zawartych w rozporządzeniach. Zamieszczenie w ustawie ogólnikowo ujętych ograniczeń konstytucyjnych przy jednoczesnym udzieleniu upoważnienia do wypełnienia treści tych regulacji w drodze rozporządzenia narusza konstytucyjną zasadę wyłączności ustawy w sferze praw i wolności człowieka i obywatela.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego określenie warunków wykonywania zawodu lub pewnych czynności zawodowych należy do spraw o fundamentalnym znaczeniu z punktu widzenia wolności wykonywanego zawodu. Sprawy te muszą być unormowane w ustawie i nie mogą być przekazywane do unormowania w drodze rozporządzenia. Ustawa uzależniając wykonywanie określonych czynności zawodowych od wymogu posiadania odpowiednich kwalifikacji, powinna bliżej sprecyzować wymagania dotyczące tych kwalifikacji. Tymczasem ustawodawca ograniczył się do sformułowania ogólnikowego wymogu, aby osoby wykonujące dokumentacje hydrologiczne posiadały "odpowiednie kwalifikacje". Adresaci ustawy nie są w stanie określić na podstawie jej przepisów, czy mogą wykonywać dokumentacje hydrologiczne. Z tych względów kwestionowane przepisy nie spełniają wymogów konstytucyjnych dotyczących ingerencji w sferę praw konstytucyjnych.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marek Kotlinowski, a sprawozdawcą był wiceprezes TK Janusz Niemcewicz.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Odwołano termin rozprawy 15 listopada 2007 r. o godz. 9.30 dotyczącej wniosku Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych dotyczący kwalifikacji do wykonywania dokumentacji hydrologicznych.

Jednocześnie wyznaczono nowy termin rozprawy 5 grudnia 2007, godz. 12.00

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Marek Kotlinowski, a sprawozdawcą będzie wiceprezes TK Janusz Niemcewicz.

15 listopada 2007 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpozna wniosek Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych dotyczący kwalifikacji do wykonywania dokumentacji hydrologicznych.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności:
- art. 2 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 65 ust. 1 Konstytucji;
- art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji
- § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lutego 2004 roku w sprawie kwalifikacji ogólnych i zawodowych wymaganych od osób wykonujących dokumentacje hydrologiczne z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 65 ust. 1 Konstytucji.

Ustawa prawo wodne wprowadziła regulację, zgodnie z którą dokumentacje hydrologiczne stanowiące podstawę projektowania i planowania w zakresie budownictwa wodnego, ochrony przed powodzią i zapobiegania skutkom suszy oraz zarządzania zasobami śródlądowymi wód powierzchniowych mogą być wykonywane tylko przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje. Przepis ten dotyczy również wydawania decyzji administracyjnych. Na podstawie upoważnienia tej ustawy Minister Środowiska wydał rozporządzenie w sprawie kwalifikacji ogólnych i zawodowych osób wykonujących dokumentacje hydrologiczne. Rozporządzenie stanowi całkowitą nowość w dotychczasowym stanie prawnym. Wprowadza wymóg, aby tzw. dokumentacje hydrologiczne były wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające "odpowiednie kwalifikacje", których posiadanie podlega stwierdzeniu w specjalnym postępowaniu. Ustawa nie definiuje treści i zakresu pojęcia dokumentacji hydrologicznych ani nie określa kwalifikacji wymaganych do ich wykonywania. Prawo wodne wprowadziło jedynie ogólnikowy wymóg "odpowiednich kwalifikacji", przekazując do rozporządzenia wykonawczego określenie wszystkich istotnych kwestii dotyczących rodzaju i zakresu wymaganych kwalifikacji i sposobu ich potwierdzenia. Zdaniem wnioskodawcy wszystkie istotne kwestie powinny zostać uregulowane w ustawie, natomiast w rozporządzeniu mogą być tylko określone kwestie szczegółowe. Tymczasem zaskarżona delegacja ustawowa nie ma charakteru szczegółowego, lecz ogólny a nawet blankietowy, w zakresie jakim przekazuje do rozporządzenia określenie kwalifikacji i sposobu ich potwierdzania. Ograniczono w ten sposób konstytucyjną wolność wyboru i wykonywania zawodu.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Marek Kotlinowski, a sprawozdawcą będzie wiceprezes TK Janusz Niemcewicz.