U 7/05

Zakwalifikowanie odsetek od sum depozytowych składanych w sądach w związku z toczącym się postępowaniem jako dochodu Skarbu Państwa jest niezgodne z Konstytucją.

4 września 2006 r. o godz. 13.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący oprocentowania sum depozytowych sądów.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej sądów powszechnych jest niezgodny z art. 179 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych i art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W pozostałym zakresie TK postanowił umorzyć postępowanie.

Kwestionowany przepis rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości nakazuje zakwalifikowanie jako dochodu Skarbu Państwa odsetek od środków pieniężnych składanych w sądach przez podmioty inne niż państwowe jednostki budżetowe w związku z toczącym się postępowaniem. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten narusza Konstytucję ze względu na przekroczenie w rozporządzeniu granic upoważnienia. Delegacja zawarta w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych nie zawiera żadnych przesłanek pozwalających na wywnioskowanie, że Minister Sprawiedliwości może normować ściśle materialnoprawną kwestię przynależności odsetek od sum depozytowych składanych w sądach w związku z toczącym się postępowaniem. Rozporządzenie to miało uregulować wyłącznie szczegółowe zasady prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej sądów.

Rozprawie przewodniczyła sędzia TK Ewa Łętowska, a sprawozdawcą był sędzia TK Marian Zdyb.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

4 września 2006 r. o godz. 13.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący oprocentowania sum depozytowych sądów.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności:
- § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej sądów powszechnych z art. 179 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych, a tym samym z art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji;
- § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 stycznia 2005 roku w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych oraz zasad i terminów rocznych rozliczeń i wpłat do budżetu z art. 32 ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych, a tym samym z art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Na podstawie upoważnienia ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy o finansach publicznych Minister Sprawiedliwości i Minister Finansów sprecyzowali w rozporządzeniach m. in. to, że oprocentowanie sum depozytowych sądów złożonych w związku z postępowaniem karnym, karnym skarbowym, administracyjnym, cywilnym oraz w sprawach o wykroczenia stanowi dochody budżetu państwa. Zgodnie z ustawowym upoważnieniem Minister Sprawiedliwości miał określić jedynie szczegółowe zasady prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej. Tymczasem w rozporządzeniu rozstrzygnął, w jaki sposób traktowane mają być odsetki od sum depozytowych sądów. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich powyższe rozstrzygnięcie jest czymś więcej niż jedynie technicznym zapisem określającym sposób księgowania odsetek. Stanowi bowiem podstawę prawną do pobierania przez budżet państwa pożytków od kwot złożonych - z różnych tytułów - do depozytów sądowych. Także ustawowe upoważnienie dla Ministra Finansów wskazywało obszary, jakie ma uregulować rozporządzenie w zakresie szczegółowych zasad gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych oraz zasady i terminy rocznych rozliczeń i wpłat do budżetu. Tymczasem w tym przypadku również został przekroczony zakres delegacji ustawowej. Ponadto, zdaniem RPO, zaskarżone przepisy rozstrzygają o kwestiach stanowiących materię ustawową.

Rozprawie będzie przewodniczyła sędzia TK Ewa Łętowska, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Marian Zdyb.