SK 63/05

Kwestionowane przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie naruszają prawa do sądu. Nie ograniczają bowiem możliwości uruchomienia postępowania drugoinstancyjnego, zapewniają właściwy jego kształt, który chroni przed arbitralnością orzekania i nierównym traktowaniem. Nie zamykają także drogi do uzyskania wyroku sądu II instancji.

20 września 2006 r. o godz. 9.15 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał skargę konstytucyjną Wrigley Poland sp. z o.o. dotyczącą prawa do sądu - oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 174 i art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji oraz, że art. 184 jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. (link do sentencji w całości, pod komunikatem prasowym)

Podstawowy zarzut, jaki skarżąca spółka postawiła kwestionowanym przepisom Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to naruszenie przysługującemu każdemu prawa do sądu. Trybunał Konstytucyjny nie podzielił opinii skarżącej, że to wadliwe określenie w zaskarżonych przepisach podstaw kasacyjnych ograniczyło badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności jej skarg wszczynających postępowanie sądowoadministracyjne i że prowadzi to do naruszenia gwarantowanego przez Konstytucję prawa do sądu. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego regulacja zawarta w tych przepisach nie ustanawia żadnych podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej, przez co spełnia podnoszony w orzecznictwie Trybunału wymóg dostępności środka zaskarżenia. Kwestionowane przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie naruszają prawa do sądu także dlatego, że nie ograniczają możliwości uruchomienia postępowania drugoinstancyjnego, zapewniają właściwy jego kształt, chroniący przed arbitralnością orzekania i nierównym traktowaniem, a także nie zamykają drogi do uzyskania wyroku sądu II instancji. Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zasadnicze zarzuty skarżącej spółki dotyczą niewłaściwego zakwalifikowania importowanych komponentów do produkcji gumy do żucia, a w następstwie - zastosowania wyższej stawki celnej. Organy celne odmówiły przy tym dopuszczenia opinii biegłego celem weryfikacji kwalifikacji taryfowej, zaś sąd I instancji nie uznał tej okoliczności za uchybienie w postępowaniu administracyjnym. Tak ujęte zarzuty wskazują jednoznacznie, że przedmiotem krytycznej oceny i podniesionych w skardze zastrzeżeń jest niewłaściwa praktyka działania organów celnych, która nie została skutecznie zweryfikowania w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Zarzuty skargi nie odnoszą się zatem wprost do treści kwestionowanych przepisów rozporządzeń Rady Ministrów z 1997 r. i 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz unormowań kodeksu celnego. Trybunał Konstytucyjny uznał, że zarzuty skargi dotyczą praktyki stosowania prawa, a nie treści zaskarżonych aktów normatywnych, pozostają więc poza zakresem możliwości orzekania TK.

Rozprawie przewodniczył prezes TK Marek Safjan, a sprawozdawcą był sędzia TK Marian Grzybowski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

20 września 2006 r. o godz. 9.15 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpozna skargę konstytucyjną Wrigley Poland sp. z o.o. dotyczącą prawa do sądu - oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie: - art. 174 pkt 1 i 2 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 i art. 184 Konstytucji;
- art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 i art. 184 Konstytucji;
- art. 13 § 1, § 3 pkt 1 i 2, § 5 i § 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej w zakresie, w jakim przepisy te określają dla towarów klasyfikowanych w pozycji PCN 2106 oraz wg kodu PCN 2106 90 92 0 Taryfy celnej stawki celne autonomiczne w wysokości 20 % z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji;
- art. 13 § 1, § 3 pkt 1 i 2, § 5 i § 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej w zakresie, w jakim przepisy te określają dla towarów klasyfikowanych w pozycji PCN 2106 oraz wg kodu PCN 2106 90 92 0 Taryfy celnej stawki celne autonomiczne w wysokości 20 % z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji.

Dyrektor Urzędu Celnego uznał, że Wrigley Poland sp. z o.o. nieprawidłowo zgłosiła do oclenia kody towarów określanych jako "lycasina i gliceryna - mieszanina" oraz "baza gumowa do produkcji gumy do żucia" . Organ celny zakwalifikował towary do kodu ze stawką celną autonomiczną w wysokości 20 proc., a spółka ze stawką 1,8 proc. W wyniku wniesionych przez spółkę odwołań, Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił w całości decyzje co do produktu "lycasina i gliceryna - mieszanina" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor Urzędu Celnego podtrzymał swoje stanowisko. W wyniku odwołań Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzje organu I instancji w przypadku obydwu produktów. Spółka zaskarżyła wszystkie wydane w tej sprawie decyzje do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd oddalił skargi spółki. Spółka złożyła skargi kasacyjne do NSA o uchylenie zaskarżonych wyroków w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. NSA oddalił wszystkie wniesione przez spółkę skargi kasacyjne. Zdaniem skarżącej spółki istnieją bardzo poważne wątpliwości natury prawnej co do stanowiska przyjętego przez organy celne i przez wojewódzki sąd administracyjny. WSA po skargach spółki na kolejne decyzje prezesa GUC dotyczące klasyfikacji "bazy gumowej" uchylił zaskarżone decyzje, odstępując od swojej poprzedniej linii orzekania, mając świadomość, że w tych sprawach jego orzeczenia zostały utrzymane w mocy przez sąd odwoławczy. Zdaniem spółki NSA nie przeprowadził prawidłowo kontroli legalności zaskarżonych orzeczeń oraz decyzji organu administracji. Gdyby bowiem kontrola została przeprowadzona prawidłowo, to skargi kasacyjne spółki powinny doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego i decyzji organów celnych, na podstawie których określono w sposób nieprawidłowy cło. Zdaniem skarżącej spółki kwestionowane przepisy Kodeksu celnego są niezgodne z Konstytucją m.in. dlatego, gdyż nie zawierają prawidłowych wytycznych co do treści aktu wykonawczego. Przepisy te mają charakter blankietowy, w szczególności upoważniają radę ministrów do dowolnego określenia wysokości stawek celnych autonomicznych na importowane towary. Na podstawie określonych niezgodnie z Konstytucją stawek celnych organy celne wyznaczyły spółce opłaty od importu towarów.

Rozprawie będzie przewodniczył prezes TK Marek Safjan, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Marian Grzybowski.