P 38/05

Instytucja "emerytury specjalnej" nie budzi konstytucyjnych wątpliwości.

17 października 2006 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące zasad przyznawania emerytur i rent przez Prezesa Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego instytucja "emerytury specjalnej" nie budzi wątpliwości. Chodzi o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Z uwagi na różnorodność, niepowtarzalność i często nieporównywalność takich zasług i osiągnięć użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione i nie może być traktowane jako naruszenie zasad prawidłowej legislacji. Swoboda Prezesa Rady Ministrów przy wydawaniu decyzji o przyznawaniu "emerytury specjalnej", nie oznacza dowolności. Prezes Rady Ministrów przedstawia bowiem Sejmowi, w terminie do 31 stycznia każdego roku kalendarzowego, informację o przyznanych w tym trybie w roku poprzedzającym emeryturach i rentach. Ponadto pytający sąd zarzuca ustawodawcy, że podmioty, o których mowa w kwestionowanym przepisie traktuje inaczej, niż podmioty wymienione w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. . Trybunał stwierdził, że wyjątkowy charakter "emerytury specjalnej" powoduje niewątpliwie, że podmiotów wymienionych w kwestionowanym przepisie nie można zaliczyć do tej samej grupy co podmioty, których uprawnienia do emerytury lub renty wynikają z systemu ubezpieczeń społecznych. Nie tylko więc nic nie stoi na przeszkodzie różnemu potraktowaniu każdej z tych grup, ale wręcz przeciwnie - istnieją dobrze uzasadnione powody ich zróżnicowania.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marian Zdyb, a sprawozdawcą był sędzia TK Marian Grzybowski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

17 października 2006 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące zasad przyznawania emerytur i rent przez Prezesa Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności:
- przepisu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, upoważniającego Prezesa Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych wypadkach do przyznania emerytury i renty w warunkach i wysokości innej niż określona w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art.2 Konstytucji;
- przepisu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, upoważniającego Prezesa Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych wypadkach do przyznania emerytury i renty w warunkach i wysokości innej niż określona w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art. 32 ust. 1 i art. 67 ust. 1 Konstytucji.

Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy swoją decyzję odmawiającą przyznania Józefowi S. renty specjalnej. Uzasadnił to tym, że przyznanie świadczenia na podstawie kwestionowanego przepisu ustawy z o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwe w szczególnie określonych wypadkach. Przepis ten nie precyzuje jednak warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana. W związku z tym każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać sprawę w sposób szczególny. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu kwestionowany przepis budzi wątpliwości, co do jego zgodności z Konstytucją. Nie zawiera przejrzystych zasad przyznawania świadczenia, co powoduje, ze obywatele w podobnych sytuacjach są traktowani niejednakowo i wbrew regułom ustanowionym przez przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Marian Zdyb, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Marian Grzybowski.