P 31/05

Narzucanie gminom nabycia mienia, które inny podmiot uznał za zbędny jest niezgodne z Konstytucją.

28 listopada 2006 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone pytania prawne I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp i I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Gryfinie dotyczące przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe w zakresie, w jakim na podstawie art. 40a ust. 10 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach stosuje się do roszczenia o zawarcie umowy przekazania nieodpłatnie gminie lokalu łącznie z gruntami i przynależnościami niezbędnymi do korzystania z lokalu, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji.
(link sentencji w całości pod komunikatem).

Zdaniem Trybunału kwestionowana regulacja stawia gminę w trudnej sytuacji, musi ona bowiem przejąć nieruchomość wbrew własnym interesom, nawet gdyby wiązało się to ze stratami. Ustawa o zasadach przekazywania budynków nie zawiera żadnych standardów, którym miałaby odpowiadać umowa przekazania nieruchomości. W ten sposób dochodzi do naruszenia podmiotowości gmin w sferze prywatnoprawnej, ich swobody w dziedzinie dokonywania czynności prawnych i dysponowania mieniem. Gminom narzuca się nabycie mienia, które inny podmiot uznaje za zbędne. Najczęściej wiąże się to z koniecznością poniesienia dużych nakładów. Trybunał uznał w związku z tym przepis ustawy o zasadach przekazywania budynków za sprzeczny z Konstytucją.

Rozprawie przewodniczył wiceprezes TK Andrzej Mączyński, a sprawozdawcą był sędzia TK Mirosław Wyrzykowski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

28 listopada 2006 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna połączone pytania prawne I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp i I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Gryfinie dotyczące przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe w związku z art. 40a ust. 10 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach w zakresie, w jakim ma zastosowanie do jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa - Lasów Państwowych, z art. 2 i art. 165 Konstytucji;
- art. 40a ustawy z dnia 28 września 1991 roku o Lasach z art. 2, art. 165 ust. 1 i 2 i art. 167 ust. 4 Konstytucji RP, w zakresie w jakim umożliwia Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu "Lasy Państwowe" nieodpłatne przekazywanie gminie lokali mieszkalnych;
- art. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe z art. 2, art. 165 ust. 1 i 2 i art. 167 ust. 4 Konstytucji, w zakresie w jakim przyznaje Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu "Lasy państwowe" roszczenie o zawarcie umowy przekazania nieruchomości, których nie nabyły - na zasadzie art. 40a ust. 4-6 ustawy o lasach - uprawnione osoby.

Przed pytającymi sądami trwają postępowania z powództw nadleśnictw o zobowiązanie gmin do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie nieodpłatnego nabycia nieruchomości. Nadleśnictwa wskazują, że w przypadku nieskorzystania z oferty sprzedaży tych nieruchomości lokale można przekazać gminie. Gminy odmówiły przejęcia nieruchomości. Zdaniem nadleśnictw obowiązujące przepisy pozwalają na nieodpłatne, niezależne od woli gminy przekazanie nieruchomości wraz z lokatorami niezależnie od przyszłych nakładów związanych z poprawą stanu technicznego nieruchomości oraz poziomu zadłużenia. W ocenie pytających sądów uprawnienia Lasów Państwowych naruszają m.in. zasadę samodzielności gmin przez nałożenie na gminy obowiązku przejmowania wbrew ich woli lokali mieszkalnych znajdujących się w zasobach Skarbu Państwa - Lasów Państwowych.

Rozprawie będzie przewodniczył wiceprezes TK Andrzej Mączyński, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Mirosław Wyrzykowski.