P 24/05

Obowiązek zakupu energii oraz ciepła ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych, nie narusza Konstytucji.

25 lipca o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne VI Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczące obowiązku zakupu energii elektrycznej ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne w brzmieniu zmienionym przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne w zakresie, w jakim nakłada na określone w nim przedsiębiorstwa energetyczne obowiązek zakupu energii oraz ciepła ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych, jest zgodny z art. 22 i art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Wolność działalności gospodarczej prowadzonej w warunkach regulowanego rynku energii może być ograniczona tylko w drodze ustawy. Zobowiązuje to ustawodawcę do określenia wszystkich istotnych elementów ograniczenia, a zatem wskazania, na czym polega i kogo dotyczy ograniczenie oraz określenia interesu publicznego, ze względu na który jest dokonywane. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że kwestionowany przepis ustawy zawiera upoważnienie do wydania rozporządzenia, jak też określa na czym polega i na kogo został nałożony obowiązek zakupu energii, a także jaki interes publiczny legitymuje to ograniczenie wolności działalności gospodarczej. W ustawie wskazano więc, na poziomie koniecznym, istotne elementy ograniczenia wolności działalności gospodarczej.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Mirosław Wyrzykowski, a sprawozdawcą był sędzia TK Bohdan Zdziennicki.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

25 lipca o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne VI Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczące obowiązku zakupu energii elektrycznej ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności:
- art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku - Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 2002 roku o zmianie ustawy - Prawo energetyczne z art. 22 Konstytucji oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji;
- rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 15 grudnia 2000 roku w sprawie obowiązku zakupu energii elektrycznej ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, a także ciepła ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz zakresu tego obowiązku z art. 22 Konstytucji RP oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Przed sądem pytającym toczą się sprawy, w których przedmiotem sporu jest prawidłowość zastosowania wobec przedsiębiorstw energetycznych kar pieniężnych przewidzianych w ustawie Prawo energetyczne. Zgodnie z tą ustawą Prezes Urzędu Regulacji Energetyki upoważniony był do wymierzenia kary pieniężnej nie przestrzegającym obowiązku zakupu energii. Obowiązek zakupu nakładały przepisy wydane na podstawie kwestionowanej ustawy. Minister Gospodarki wydał rozporządzenie z 15 grudnia 2000 roku w sprawie obowiązku zakupu energii elektrycznej ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych. Potem nastąpiły zmiany stanu prawnego, które nie wpłynęły jednak na zakres praw i obowiązków przedsiębiorstw energetycznych w stosunku, do których wszczęto postępowanie. W toku procesu każde z odwołujących się przedsiębiorstw zakwestionowało zgodność z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wymierzenia kary. Zdaniem pytającego sądu nałożenie na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem lub przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej obowiązku zakupu energii z określonych źródeł niewątpliwie stanowi ograniczenie konstytucyjnej swobody działalności gospodarczej. Zawęża bowiem zakres możliwości podejmowania decyzji gospodarczych i to pod rygorem dotkliwych sankcji ekonomicznych. Ponadto kwestionowane rozporządzenie zastępuje ustawę i stanowi w pełni samodzielną regulację.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Mirosław Wyrzykowski, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Bohdan Zdziennicki.