P 10/06

Połączone pytania prawne
Stanowisko Prokuratora Generalnego
Stanowisko Sejmu RP

Uznanie przez ustawodawcę jakiegoś czynu za przestępstwo nie stanowi rozwiązania prawnego niedopuszczalnego z punktu widzenia Konstytucji.

19 października 2006 r. o godz. 9. 15 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał połączone pytania prawne II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku dotyczące wolności prasy.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 212 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny są zgodne z art. 14 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
(link do sentencji w całości pod komunikatem)

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wolności i prawa obywatelskie takie jak np. cześć, dobre imię i prywatność w pewnych warunkach mogą zasługiwać na pierwszeństwo w kolizji z wolnością słowa oraz wolnością prasy, a w konsekwencji prowadzić do ich ograniczenia. Samo uznanie przez ustawodawcę jakiegoś czynu za przestępstwo, czyli kryminalizacja działań, które z jednej strony stanowią przejaw korzystania z wolności słowa, z drugiej zaś naruszają dobre imię osób trzecich, nie stanowi rozwiązania prawnego niedopuszczalnego z punktu widzenia Konstytucji. Brak jest jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że ochrona dóbr osobistych na gruncie prawa cywilnego w obecnych warunkach funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości może być uznana za równie skuteczną ochronę czci i dobrego imienia, co kryminalizacja zniesławienia. Trybunał uznał także, że przedstawienie pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności art. 213 Kodeksu karnego za przedwczesne. Przepis ten może znaleźć zastosowanie dopiero w fazie postępowania karnego, w którym dokonuje się oceny, czy podejrzany dopuścił się zarzuconego mu przestępstwa.

Rozprawie przewodniczył prezes TK Marek Safjan a sprawozdawcami byli: wiceprezes TK Andrzej Mączyński i sędzia TK Mirosław Wyrzykowski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

19 października 2006 r. o godz. 9. 15 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał połączone pytania prawne II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku dotyczące wolności prasy.

Trybunał Konstytucyjny odroczył ogłoszenie wyroku do 30 października 2006 r., godz. 9.00.

Rozprawie przewodniczył prezes TK Marek Safjan a sprawozdawcą był sędzia TK Mirosław Wyrzykowski.

19 października 2006 r. o godz. 9. 15 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpozna połączone pytania prawne II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku dotyczące wolności prasy.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 212 i art. 213 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku - Kodeks karny z art. 14 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Prokurator okręgowy złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy dziennikarskiej M. S. i B. M. Wniosek został złożony w sprawie o przestępstwo z art. 212 Kodeksu karnego. W ocenie sądu orzekającego zachodzi uzasadniona wątpliwość, co do zgodności tego przepisu z Konstytucją. Przepis ten określa typ czynu zabronionego, a więc w sposób abstrakcyjny - rodzaj zachowań człowieka, którym ustawodawca przypisuje znamiona czynów bezprawnych i karalnych. Zachowaniem uznanym za bezprawne jest pomówienie m.in. innej osoby, instytucji, osoby prawnej o takie postępowanie, które może w opinii publicznej poniżyć ją lub narazić na utratę zaufania. Przepis ten uznaje za bezprawne rozpowszechnienie takiego zarzutu także wtedy, gdy jest on prawdziwy. Wynika to z art. 213 Kodeksu karnego. Zdaniem sądu takie ograniczenie wolności wypowiedzi stanowi nadmierne ograniczenie wolności słowa , w tym ograniczenie wolności prasy, które nie jest konieczne w demokratycznym społeczeństwie.

Rozprawie będzie przewodniczył prezes TK Marek Safjan a sprawozdawcą będzie sędzia TK Mirosław Wyrzykowski.