K 53/05

Kwestionowane przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania cywilnego są zgodne z Konstytucją.

14 czerwca 2006 r. o godz. 9.15 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący prawa podatkowego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 199a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa jest zgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji oraz art. 1891 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego jest zgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich zakwestionowane przepisy wprowadziły do obowiązującego systemu klauzulę obejścia prawa podatkowego. Trybunał Konstytucyjny zauważył, że klauzula obejścia prawa należy do prawa podatkowego materialnego i określa podatkowe skutki działań podejmowanych przez podatników. Tymczasem kwestionowane przez RPO przepisy dotyczą wyłącznie procedury rozpatrywania spraw administracyjnych przez organy władzy publicznej i nie regulują zagadnień materialnoprawnych. Trybunał podkreślił, że Konstytucja nie wyklucza powierzania sądom niektórych kompetencji nie polegających na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości a także z zakresu kontroli nad administracja publiczną. Nie zakazuje też ustawodawcy przekazywania sądom rozpatrywania określonych spraw mających incydentalne znaczenie dla postępowań prowadzonych przez organy administracji publicznej. Ponadto TK stwierdził, że kwestionowane przepisy odnoszą się do innych zagadnień, niż te, o których Trybunał orzekał w 2004 r., dlatego nie podzielił poglądu RPO, że kwestionowane przepisy mają na celu pominięcie skutków wyroku z 4 maja 2004 r.

Rozprawie przewodniczyła sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz - Petrykowska, I sprawozdawcą był sędzia TK Marek Mazurkiewicz, II sprawozdawcą był Janusz Niemcewicz.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

14 czerwca 2006 r. o godz. 9.15 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpozna wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący prawa podatkowego.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności:
- art. 199 a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (dodany ustawą z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw);
- art. 189¹ Kodeksu postępowania cywilnego (dodany ustawą z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw)
z art. 2 i art. 22 Konstytucji.

11 maja 2004 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że obowiązujący w tym czasie przepis ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej jest niezgodny z Konstytucją (syg. K 4/03). Po wyroku TK nastąpiły istotne zmiany w postępowaniu podatkowym i sądowym regulowanym ustawą z 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego. Wprowadzona nowelizacja powtarza jednak treść poprzednich przepisów. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich nastąpił powrót do koncepcji "obejścia prawa podatkowego" także wówczas, gdy czynność nie jest przez prawo zabroniona. Poprzez wprowadzenie takiej regulacji organ podatkowy otrzymuje uprawnienia do kwestionowania każdej czynności prawnej podatnika i likwidowania wszystkich, także legalnych, a więc dopuszczalnych, skutków działań podatników mających na celu obniżenie zobowiązania podatkowego. Zdaniem RPO podatnik, dokonujący czynności prawnej zgodnej z obowiązującymi przepisami, nie powinien obawiać się dowolnych ocen organów podatkowych. Po zapoznaniu się z nowelizacją Rzecznik uznał, że zmiany pomijają rozstrzygnięcie Trybunału z 2004 r.

Rozprawie będzie przewodniczyła sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz - Petrykowska, I sprawozdawcą będzie sędzia TK Marek Mazurkiewicz, II sprawozdawcą będzie sędzia TK Janusz Niemcewicz.