SK 53/04

Wyłączenie sędziego jedynie z powodów osobistych z pominięciem innych okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę jego bezstronności jest niezgodne z Konstytucją.

13 grudnia o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną GSK Pharmaceuticals S.A. dotyczącą ustalenia wartości celnej importowanych leków oraz wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

- art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji.

- art. 19 powyższej ustawy w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. jest niezgodny z Konstytucją, gdyż pomija te podstawy wyłączenia sędziego, które umożliwiają uwzględnienie i ocenę wszelkich okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności sędziowskiej. Do takich okoliczności należy zaliczyć i te, w których sędzia orzekający miał wcześniej związki z rozpatrywaną sprawą. Chodzi tu o związki polegające na pozostawaniu przez niego w stosunku służbowym lub urzędowym wymagającym podejmowania odpowiednich czynności urzędowych, odnoszących się do przedmiotu rozstrzygnięcia w danym postępowaniu. Stanowisko TK nie może jednak prowadzić do wniosku, że w każdym wypadku, w sytuacji, gdy sędzia był zaangażowany w jakimkolwiek stopniu w wypracowanie stanowiska (poglądu prawnego) istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, zachodziłaby potrzeba jego wyłączenia. Powinna następować każdorazowa ocena konkretnej sytuacji. Trybunał podkreślił, że nie jest powołany ani nie rozstrzyga, czy w analizowanych okolicznościach faktycznych sprawy przedstawionej w skardze konstytucyjnej istniały rzeczywiste powody wyłączenia sędziego. Kwestia ta powinna podlegać odrębnej ocenie przez właściwy organ sądowy.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą był prezes TK Marek Safjan.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

13 grudnia o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna skargę konstytucyjną GSK Pharmaceuticals S.A. dotyczącą ustalenia wartości celnej importowanych leków oraz wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności: art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 178 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 6 ust. 1 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 roku o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz z art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w 2001 r. skierował do organów celnych pismo polecające wszczęcie kontroli celnych w zakresie ustalania wartości celnej przez importerów leków. W związku z wątpliwościami co do poprawności tych wytycznych Prezes Zarządu Stowarzyszenia Przedstawicieli Firm Farmaceutycznych w Polsce w imieniu członków Stowarzyszenia wystąpił do GUC z pismami wnoszącymi o udzielenie wyjaśnień. Chodziło o zmiany interpretacji przepisów celnych dotyczących ustalania wartości celnej przez firmy farmaceutyczne importujące leki. Kontrole wszczęte w firmach importujących leki w wyniku wytycznych wydanych przez GUC zakończyły się decyzjami stwierdzającymi nieprawidłowości przy ustalaniu wartości celnej leków. Od decyzji tej skarżąca spółka wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej, który je oddalił. W trakcie rozpraw przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym okazało się, że w składzie orzekającym zasiada sędzia, która jako Wiceprezes GUC wydała pismo do organów celnych. W związku z tym pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o wyłączenie jej ze składu orzekającego. WSA oddalił ten wniosek. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie odmawiające wyłączenia sędziego. Zdaniem skarżącego zostało w ten sposób naruszone m.in. konstytucyjne prawo do rozpatrzenia sprawy przez bezstronny, niezależny i niezawisły sąd.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Janusz Niemcewicz, a sprawozdawcą będzie prezes TK Marek Safjan.