SK 26/05

W kwestionowanym przepisie prawa upadłościowego powiedziane jest wprost, że oddalenie zażalenia nie wyłącza możliwości wniesienia powództwa o wyłączenie z masy upadłości. Zagwarantowanie tego prawa w drodze stosownego powództwa zapewnia rzeczywistą możliwość obrony praw przed sądem.

5 grudnia o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Marka J. dotyczącą pozbawienia go dwuinstancyjnego postępowania sądowego w sprawie o wyłączenie mienia z masy upadłości.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 31 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe jest zgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 oraz z art. 78 Konstytucji. Ponadto postanowił umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność orzekania.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżonego przepisu nie można oceniać w oderwaniu od kontekstu uregulowania w ustawie kwestii dochodzenia wyłączenia z masy upadłości składników mienia nie należących do upadłego. W tym przepisie powiedziane jest wprost, że oddalenie zażalenia nie wyłącza możliwości wniesienia powództwa o wyłączenie z masy upadłości. Zagwarantowanie tego prawa w drodze stosownego powództwa zapewnia zatem rzeczywistą możliwość obrony praw przed sądem w postępowaniu procesowym. Wszczynane na wniosek zainteresowanego postępowanie dotyczące wyłączenia przed sędzią-komisarzem jest bowiem postępowaniem nieprocesowym. Charakter tego postępownia nie zapewnia tak szerokich gwarancji dochodzenia praw, jak powództwo o wyłączenie spornego prawa z masy upadłości. W sytuacji, gdy sędzia-komisarz nie znalazł, po wysłuchaniu syndyka, podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie z masy upadłości przedmiotu lub prawa, uprawnionemu służy odpowiednie powództwo umożliwiające wykazanie zasadności swego roszczenia z wykorzystaniem gwarancji, jakie daje postępowanie procesowe.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Jerzy Stępień, a sprawozdawcą był sędzia TK Bohdan Zdziennicki.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

5 grudnia o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpozna skargę konstytucyjną Marka J. dotyczącą pozbawienia go dwuinstancyjnego postępowania sądowego w sprawie o wyłączenie mienia z masy upadłości.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 31 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 roku - Prawo upadłościowe z art. 77 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji.

W toku postępowania upadłościowego skarżący złożył wniosek o wyłączenie z masy upadłości należących do niego praw majątkowych. Sąd rejonowy oddalił wniosek, a następnie odrzucił zażalenie, uzasadniając, że przepis nie dopuszcza możliwości zaskarżenia postanowienia. Sąd okręgowy oddalił zażalenie Marka J. powołując się na treść kwestionowanej regulacji. Zdaniem skarżącego działania podjęte przez sąd I i II instancji faktycznie pozbawiają go co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego, a także możliwości zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Prawo do dwuinstancyjnego rozpoznawania sprawy nie może zostać ograniczone żadną ustawą, co wynika bezpośrednio z Konstytucji.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Jerzy Stępień, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Bohdan Zdziennicki.