SK 8/05

Kwestionowane przepisy Kodeksu cywilnego nie naruszają prawa własności. Przeciwnie, gwarantują każdemu ze współwłaścicieli równowartość udziału w naturze lub w pieniądzu.
22 listopada o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną dotyczącą podziału majątku dorobkowego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 211 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 47 Konstytucji. TK stwierdził także, że art. 212 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 18, art. 47 i art. 50 Konstytucji.

Ponadto TK umorzył postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność orzekania.

Trybunał stwierdził, że Konstytucja chroniąc własność i jej nienaruszalność nie wprowadza żadnych szczególnych standardów dotyczących współwłasności. Ustawodawca ma zatem swobodę zarówno w kształtowaniu form współwłasności, jak i regulowania jej wykonywania i trybów zniesienia. Zdaniem Trybunału kwestionowane przepisy nie naruszają prawa własności. Przeciwnie gwarantują każdemu ze współwłaścicieli, że otrzyma ekonomiczną równowartość swego udziału czy to w naturze, czy w pieniądzu. Trybunał Konstytucyjny zwrócił także uwagę, że sądy orzekające w sprawie skarżącej nie ograniczyły się tylko do stwierdzenia konfliktu miedzy byłymi małżonkami. Ustaliły, że przedmiot współwłasności - dom jednorodzinny jest niewykończony i dodatkowo wymaga remontu, a skarżąca nie łoży na niezbędne wydatki związane z jego utrzymaniem. W razie wyodrębnienia własności lokali, wykonywanie zarządu częściami wspólnymi wymagałoby zgodnego współdziałania byłych małżonków. Całkowity brak perspektyw współpracy pociąga za sobą degradację domu i jego niszczenie. Wszystkie te okoliczności uzasadniały więc odmowę dokonania podziału w naturze. Skarżąca ostatecznie nie wyraziła woli przejęcia całej nieruchomości na wyłączną własność.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Adam Jamróz, a sprawozdawcą była sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

22 listopada o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna skargę konstytucyjną dotyczącą podziału majątku dorobkowego.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności: - art. 367 § 1 (w związku z art. 324 § 3 i art. 326 § 2 i § 3) ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1, art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji;
- art. 386 § 2 kodeksu postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1, art. 2, art. 32 ust. 1, art. 176 ust. 1 Konstytucji;
- art. 386 § 4 kodeksu postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1, art. 2, art. 32 ust. 1, art. 176 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji;
- art. 386 § 5 kodeksu postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1, art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji;
- art. 211 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny z art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 2, art. 18, art. 47 Konstytucji RP;
- art. 212 § 2 kodeksu cywilnego z art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 2, art. 18, art. 47, art. 50 Konstytucji.

L. K. wniosła do sądu rejonowego sprawę o podział majątku z byłym mężem. Przede wszystkim chodziło jej o rozdzielenie budynku na dwa niezależne mieszkania. Sądy zasądzały na jej korzyść spłatę ze strony byłego męża. SN uzasadnił to tym, że pomiędzy współwłaścicielami istnieją poważne konflikty nie rokujące rozwiązania. W razie żądanego przez L.K. podziału brak jest więc perspektyw zgodnego współdziałania obydwojga w ramach zarządu częściami wspólnymi nieruchomości, zabudowanej domem przeznaczonym dla jednej rodziny. SN wziął pod uwagę ustalenia sądu okręgowego dowodzące, że zasądzona spłata pozwala L.K. kupić mieszkanie odpowiadające wartości jej udziału w nieruchomości wspólnej. Zauważył także, że w powszechnie znanych warunkach kulturowych mężczyzna może taniej i sprawniej wykonać prace remontowe i konserwacyjne. W konsekwencji skarżąca została pozbawiona udziału we współwłasności i tym samym mieszkania. Zdaniem skarżącej wysokość odszkodowania nie pozwala jej na nabycie lokalu o podobnym standardzie. Naruszone zostało m.in. prawo własności, prawo do ochrony mieszkania, prawo do poszanowania życia rodzinnego, prawo do równego traktowania kobiety i mężczyzny.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Adam Jamróz, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska.