P 18/04

Trzydziestodniowy termin na wniesienie powództwa do sądu powszechnego narusza zasady równości oraz zasady równej dla wszystkich ochrony praw majątkowych.
5 września o godz. 12.30 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczące przekroczenia terminu zawitego na wniesienie powództwa do sądu powszechnego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 160 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim przewiduje trzydziestodniowy termin do wniesienia powództwa do sądu powszechnego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny podzielił ocenę wyrażoną w pisemnych i ustnych stanowiskach uczestników postępowania, że kwestionowany przepis, który ustanawia trzydziestodniowy termin na wniesienie powództwa do sądu powszechnego jest rażąco krótki w porównaniu z terminami przedawnienia roszczeń określonych w kodeksie cywilnym. Określenie w ustawie zwykłej czasu na wniesienie powództwa budzi uzasadnione zastrzeżenia z punktu widzenia zasady równości oraz zasady równej dla wszystkich ochrony praw majątkowych. Prawo do odszkodowania jako prawo majątkowe podlega konstytucyjnej ochronie. Drastyczne ograniczenie okresu dochodzenia roszczeń nie znajduje uzasadnienia w konstytucyjnych wartościach i zasadach. Jednocześnie Trybunał uznał, ze orzekanie o zgodności kwestionowanego przepisu z art. 77 ust. 2 Konstytucji nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy przez sąd stawiający pytanie prawne.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Adam Jamróz, a sprawozdawcą był sędzia TK Jerzy Ciemniewski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

5 września o godz. 12.30 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczące przekroczenia terminu zawitego na wniesienie powództwa do sądu powszechnego.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 160 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji.

Teodor M. i Marian M. w 1997 r. wnieśli pozew przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie za straty powstałe wskutek robót górniczych. Powództwo oddalono, bo jak stwierdził Sąd Okręgowy, zostało wniesione po upływie trzydziestodniowego terminu zawitego. W tym okresie można było wnosić powództwo po niesatysfakcjonującej decyzji organu administracji publicznej w kwestii odszkodowania. Sprawa była następnie rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W toku ponownego rozpoznawania jeden z powodów wniósł o przedstawienie powyższego pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Pytający Sąd Apelacyjny uważa, że termin do wystąpienia z powództwem jest rażąco krótki. Niezachowanie terminu wiąże się z utratą możliwości wytoczenia powództwa i tym samym uniemożliwia realizację roszczenia o odszkodowanie. Wyeliminowanie tego czasowego ograniczenia umożliwiłoby merytoryczną ocenę żądania zapłaty odszkodowania przy założeniu, że niekonstytucyjność przepisu stałaby na przeszkodzie w stosowaniu go także przed wejściem w życie Konstytucji z 1997 roku. Trzydziestodniowy termin do wniesienia powództwa upłynął powodowi w grudniu 1996 r.

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Adam Jamróz, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Jerzy Ciemniewski.