P 3/05

Prawo do zasiłku rodzinnego powinno być uzależnione wyłącznie od rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny.

15 listopada 2005 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu dotyczące odmowy przyznania zasiłku rodzinnego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 5 ust. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z art. 2, art. 32 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 71 ust. 2 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że kwestionowany przepis czyni wyłom w zasadzie ustalania rzeczywistego dochodu na członka rodziny, jako podstawy do przyznania zasiłku rodzinnego. Podważa bowiem podstawowe założenie ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym kryterium dochodowe ma się odnosić do dochodu netto, tj. po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych, a także po uwzględnieniu liczby osób w rodzinie. Prawo do zasiłku rodzinnego według uregulowania konstytucyjnego powinno być uzależnione wyłącznie od rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny i jej członków. Kwestionowany przepis sprawia natomiast, że prawo do zasiłku rodzinnego mogłoby przysługiwać osobom o identycznym poziomie dochodu, gdyby tylko zrezygnowały z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu, a ten sam dochód uzyskiwały z innych źródeł. Zastosowanie takiego kryterium różnicowania doprowadziło do niesprawiedliwego i dyskryminującego ograniczenia szans dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej tylko dlatego, że jedno z rodziców uzyskuje dochód opodatkowany w formie ryczałtu.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Jerzy Ciemniewski, a sprawozdawcą była sędzia TK Ewa Łętowska.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

15 listopada 2005 r. o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu dotyczące odmowy przyznania zasiłku rodzinnego.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie zgodności art. 5 ust.10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych z art. 2, 32 i art. 71 Konstytucji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Grudziądzu odmówił prawa do zasiłku rodzinnego Rafałowi C. - płatnikowi zryczałtowanego podatku dochodowego. Stwierdzono przekroczenie dochodu warunkującego prawo do zasiłku rodzinnego. Rafał C. odwołał się od decyzji uważając, że jego dochód został źle policzony. Odwołanie zostało oddalone. Rozpatrując tę sprawę sąd pytający powziął wątpliwości co do konstytucyjności sposobu obliczania dochodu w stosunku do osób opłacających zryczałtowany podatek dochodowy. W przypadku tych osób istotna jest nie tylko rzeczywista wielkość uzyskanego dochodu, ale również wysokość należnego zryczałtowanego podatku i składki na ubezpieczenie zdrowotne, których wartość determinuje przyjmowany dochód minimalny. Ustawodawca przewidział zatem wobec tej grupy dodatkowe kryterium, co prowadzi do zróżnicowania sytuacji prawnej opłacających zryczałtowany podatek dochodowy oraz pozostałych kategorii osób. Zdaniem pytającego sądu takie zróżnicowanie dyskryminuje płatników zryczałtowanego podatku dochodowego, może bowiem uniemożliwić nabycie prawa do zasiłku rodzinnego osobom osiągającym dochód poniżej progu wsparcia. W takim przypadku zasiłek rodzinny nie trafiałby do osób, które tego świadczenia faktycznie potrzebują i które przy innym sposobie opłacania podatku dochodowego, zasiłek by otrzymały. Należy więc rozważyć, czy taki sposób uregulowania kryterium dochodowego wobec osób opłacających zryczałtowany podatek dochodowy nie narusza konstytucyjnych zasad równości oraz sprawiedliwości społecznej.

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Ciemniewski a sprawozdawcą będzie sędzia TK Ewa Łętowska.