P 3/04

26 kwietnia 2005 r. o godz. 13.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Okręgowego VI Wydziału Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach dotyczące zróżnicowania osób przechodzących na emeryturę przy przeliczaniu podstawy wymiaru emerytury.

Trybunał orzekł, że art. 111 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Pytanie prawne postawione przez Sąd Okręgowy w Kielcach dotyczy konstytucyjności sposobu uregulowania w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych problemu przejścia z renty na emerytury. Rozwiązanie zawarte w ustawie zakłada zróżnicowanie sytuacji prawnej rencistów przechodzących na emeryturę oraz emerytów i rencistów ubiegających się o ponowne przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia.

Trybunał uznał, że sytuacja prawna rencistów przechodzących na emeryturę oraz świadczeniobiorców występujących o ponowne przeliczenie emerytury nie może być utożsamiana, gdyż są to dwie różne kategorie osób, korzystających z ubezpieczenia społecznego. Kategorie tę różnicuje fakt uprzedniego pobierania świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Ustanowienie przez ustawodawcę odrębnych reguł w odniesieniu do obu kategorii ubezpieczonych było więc usprawiedliwione. Wprowadzone zróżnicowanie nie było arbitralne i pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji adresatów. W przekonaniu Trybunału Konstytucyjnego prawodawca - ustalając odrębne reguły dla ubiegających się o ponowne przeliczenie już pobieranego świadczenia i tych, którzy ubiegają się o to świadczenie po raz pierwszy - nie naruszył zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) ani zasady równości obywateli wobec prawa (art. 32 Konstytucji).

Rozprawie przewodniczyła sędzia TK, Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, a sprawozdawcą był sędzia TK Bohdan Zdziennicki.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

26 kwietnia 2005 r. o godz. 13.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Sądu Okręgowego VI Wydziału Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach dotyczące zróżnicowania osób przechodzących na emeryturę przy przeliczaniu podstawy wymiaru emerytury przy.

Trybunał orzeknie o zgodności art. 111 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Janina M. złożyła wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury liczonej od wynagrodzenia pobieranego przez nią w ciągu dwudziestu lat. ZUS Odział w Kielcach decyzją z 7 lutego 2003 r. odmówił przeliczenia podstawy wymiaru emerytury przy uwzględnieniu wynagrodzenia pobranego przez wnioskodawczynię przez ten okres czasu, powołując się na art. 111 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach FUS.

Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy powziął wątpliwości co do zgodności tego przepisu z Konstytucją. Powyższa regulacja uzależnia ponowne przeliczenie emerytury od wykazania, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony od wynagrodzenia osiągniętego w ciągu dwudziestu lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia jest wyższy od wskaźnika wysokości podstawy wymiaru poprzednio określonego. Wymogi ustawowe sformułowane w art. 111 ustawy z 17 grudnia 1998 r. do ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury różnią się w sposób zasadniczy od przeliczenia podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Takie zróżnicowanie ubezpieczonych przy przeliczeniu podstawy wymiaru emerytury przy przechodzeniu z renty na emeryturę oraz osób mających ustalone prawo do emerytury, a domagających się ponownego przeliczenia podstawy wymiaru, nie znajduje żadnego uzasadnienia, stwierdza pytający Sąd. Prowadzi to równocześnie do znacznego zróżnicowania wysokości świadczeń u osób mających takie same okresy składkowe i nieskładkowe oraz wskaźniki wysokości podstawy wymiaru. Zróżnicowanie to jest sprzeczne z zasadą równego traktowania ubezpieczonych wyrażoną w art. 2 a ust. 3 ustawy z 13 października 1988 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 111 ustawy z 17 grudnia 1998 r. narusza także zdaniem Sądu art. 32 Konstytucji, który stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania. Zdaniem pytającego Sądu Okręgowego przepisy te pozostają także w sprzeczności z art.2 Konstytucji.

Rozprawie będzie przewodniczyła sędzia TK, Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, a sprawozdawcą będzie sędzia TK Bohdan Zdziennicki.