K 17/04

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów ustawy o diagnostyce laboratoryjnej. Stwierdził, że ustawa stwarza możliwość takiej interpretacji, w myśl której diagnostą może zostać osoba nie mająca odpowiedniego przygotowania do tego zawodu, z drugiej zaś strony nie daje rękojmi, że osoby przygotowane do zawodu będą mogły bez przeszkód być wpisane na listę diagnostów.

23 czerwca o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Naczelnej Rady Lekarskiej dotyczący dostępu lekarzy do zawodu diagnosty laboratoryjnego.

Trybunał orzekł, że
- art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
- art. 7 pkt 3 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji oraz jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, a także nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
- Art. 10a ust. 1 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Przepisy uznane przez TK za niezgodne z Konstytucją tracą moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawa o diagnostyce laboratoryjnej nie wskazuje precyzyjnie kto może zostać diagnostą ani nie określa kierunku studiów, których ukończenie umożliwiałoby ubieganie się o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych. Nie określa także warunków uzupełnienia wiedzy praktycznej i teoretycznej w drodze uzyskania specjalizacji. Stwarza możliwość takiej interpretacji, w myśl której diagnostą może zostać osoba uprawniona do wykonywania zawodu lekarza bez względu na to, w jakim charakterze i w jakim okresie pracowała w laboratorium, a więc nie mająca odpowiedniego przygotowania do zawodu diagnosty. Formułując wymóg uzyskania tytułu zawodowego magistra ustawa pomija lekarzy w tej grupie osób, które poprzez uzyskanie kwalifikacji zawodowych w zakresie analityki medycznej w ramach kształcenia podyplomowego mogą uzyskać dostęp do zawodu diagnosty. Trybunał podkreślił, że chodzi o jeden z najważniejszych zawodów medycznych. Przy tego rodzaju zawodach najistotniejsze jest to, aby państwo precyzyjnie i jasno określało, kto może je wykonywać nie pozostawiając tej sprawy ani regulacjom szkół wyższych, ani tym bardziej samorządom zawodowym. Zatem to ustawa powinna w sposób jasny, precyzyjny i przewidywalny zarówno dla pacjentów jak i potencjalnych kandydatów do zawodu mówić, kto może zostać diagnostą, formułując takie wymagania, które są niezbędne dla zapewnienia najwyższego poziomu fachowości badań i bezpieczeństwa pacjentów.

TK uznał, że zachodzi potrzeba całościowego, precyzyjnego i przemyślanego uregulowania zasad dostępu do zawodu diagnosty i dlatego odroczył wejście w życie wyroku o rok.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Jerzy Ciemniewski, a sprawozdawcą była sędzia TK Teresa Dębowska-Romanowska.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

23 czerwca o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna wniosek Naczelnej Rady Lekarskiej dotyczący dostępu lekarzy do zawodu diagnosty laboratoryjnego.

Trybunał orzeknie w sprawie zgodności art. 7 i art. 10a ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o diagnostyce laboratoryjnej w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 sierpnia 2003 roku o zmianie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej oraz o zmianie innych ustaw z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji.

Ustawą z 28 sierpnia 2003 r. wprowadzono do ustawy o diagnostyce laboratoryjnej zmiany przepisów dotyczące zasad dostępu do zawodu diagnosty laboratoryjnego. Zdaniem wnioskodawcy obowiązująca regulacja uniemożliwia lekarzom ubieganie się o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych. Prawo do wykonywania tego zawodu mają tylko lekarze, którzy wykonują zawód w laboratorium, uzyskali tytuł magistra w ramach wyższych medycznych studiów lekarskich oraz do dnia wejścia w życie zmienionej ustawy uzyskali specjalizację I lub II stopnia w dziedzinie mającej zastosowanie w diagnostyce lekarskiej. Dostęp do tego zawodu jest więc tylko pozorny, bo lekarze nie są w stanie spełnić wymaganych kryteriów. Zdaniem wnioskodawcy obecnie nie ma lekarzy, którzy pracowaliby w laboratoriach, a także w czasie studiów medycznych nie uzyskuje się tytułu magistra. W przypadku zaś wymogu uzyskania specjalizacji do dnia wejścia w życie ustawy, to zamyka on drogę do tego zawodu lekarzom, którzy specjalizację uzyskali lub uzyskają po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Zaskarżone przepisy godzą więc w prawo do wolności wykonywania zawodu (art. 65 Konstytucji), nie mieszczą się w katalogu dopuszczalności ograniczeń w korzystaniu z praw i wolności (art. 31 Konstytucji). Wprowadzanie kryteriów niemożliwych do spełnienia dla określonego kręgu adresatów nie jest zgodne z zasadą ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art.2 Konstytucji). Dyskryminacja lekarzy w dostępie do zawodu narusza też zasadę równości (art. 32 Konstytucji).

Rozprawie będzie przewodniczył sędzia TK Jerzy Ciemniewski a sprawozdawcą będzie sędzia TK Teresa Dębowska-Romanowska.