P 27/02

23 czerwca 2003 r. o godz. 11:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Najwyższego - Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zgodności z Konstytucją niektórych artykułów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Finansów.

W wyroku z dnia 2 lipca Trybunał orzekł, że art. 23 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną z dnia 9 grudnia 1993 r., w zakresie określonym w art. 25 ust 1 pkt 2 tej ustawy jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. TK orzekł także, że § 12 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nowelizacyjnym z dnia 24 grudnia 1996 r., rozumiany jako konkretyzacja normy wyrażonej w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest zgodny z art. 217 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że upoważnienie zawarte w art. 23 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w zakresie w jakim stanowiło podstawę do wydania § 12 zaskarżonego rozporządzenia, sformułowane zostało zgodnie z zasadami określonymi w art. 92 Konstytucji. Upoważnienie to wskazuje organ właściwy do wydania aktu podustawowego oraz precyzuje zakres spraw przekazanych mu do uregulowania. Trybunał wskazał, że wytyczne dotyczące treści aktu mogą być zawarte w innych przepisach ustawy niż samo upoważnienie, jeżeli tylko możliwe jest precyzyjne ich zrekonstruowanie. Wskazówki dotyczące treści rozporządzenia muszą być na tyle szerokie, by czytelny był zamiar ustawodawcy. Zdaniem TK wskazówki zawarte w zaskarżonej ustawie należy uznać za wystarczające do zrekonstruowania wytycznych

Trybunał uznał także, że § 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie narusza zasady wyłączności ustawy dla regulacji materii podatkowych (art. 217 Konstytucji). § 12 zaskarżonego rozporządzenia stanowi bowiem konkretyzację normy zawartej w art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Ciemniewski, a sprawozdawcą był Sędzia TK Bohdan Zdziennicki.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

23 czerwca 2003 r. o godz. 11:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Najwyższego - Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zgodności z Konstytucją niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Finansów.

Trybunał Konstytucyjny postanowił odroczyć ogłoszenie wyroku w sprawie na środę, 2 lipca 2003 r., godzina 13.00.

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Ciemniewski, a sprawozdawcą był Sędzia TK Bohdan Zdziennicki.

Przepis § 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wydany został na podstawie przepisu art. 23 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W artykule tym ustawodawca umocował Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia "listy towarów i usług lub przypadków, w których nabycie towaru lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 21".

W ocenie Sądu Najwyższego zgodność art. 23 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z art. 92 ust. 1 Konstytucji budzi zasadnicze wątpliwości. Upoważnienie zawarte w zaskarżonym przepisie wskazuje jedynie organ właściwy do wydania rozporządzenia (którym jest Minister Finansów) i zakres spraw przekazanych mu do uregulowania, nie określa natomiast wytycznych dotyczących treści.

Zdaniem SN, w razie stwierdzenia konstytucyjności art. 23 pkt 1 konieczne staje się rozstrzygniecie zgodności z Konstytucją § 12 rozporządzenia wydanego na podstawie kwestionowanej ustawy. Minister Finansów kwestionowanym przepisem pozbawił podatników - spełniających określone w tym przepisie przesłanki - ustawowego prawa do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 21 ustawy. § 12 zaskarżonego rozporządzenia narusza więc art. 217 Konstytucji, stanowiący, że nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. utraciło moc z dniem 15 grudnia 1997 r. W ocenie Sądu Najwyższego w analizowanym przypadku utrata mocy obowiązującej nie stanowi jednak przeszkody do rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny.

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Ciemniewski, a sprawozdawcą będzie Sędzia TK Bohdan Zdziennicki.