P 10/02

Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie badania zgodności art. 54 kodeksu wykroczeń z art. 42 ust. 1 Konstytucji

8 lipca 2003 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Rejonowego w Łodzi w sprawie zgodności art. 54 kodeksu wykroczeń z art. 42 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał orzekł, że art. 54 kodeksu wykroczeń, w zakresie w jakim przewiduje wymierzanie kary grzywny za naruszanie przepisów porządkowych wydawanych przez organy stanowiące samorządu terytorialnego jest zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji.

Akty prawa miejscowego są konstytucyjnie umocowanymi źródłami prawa, obowiązującymi na obszarze działania organów je wydających. Trybunał podkreślił, że są one wydawane na zasadach innych, niż rozporządzenia. TK uznał, że art. 54 kodeksu wykroczeń, który w kwestii opisu przestępstwa w całości odsyła do przepisów podustawowych, jest przepisem o charakterze blankietowym zupełnym. Blankietowe przepisy karne odsyłają do przepisów zamieszczonych w innych aktach normatywnych. W ustawie muszą zostać określone jedynie: rodzaj, granice kar oraz zasady ich wymierzania. Sam czyn jest natomiast definiowany w przepisach podustawowych, wydawanych na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego.

Zdaniem Trybunału wydawanie przepisów blankietowych jest dopuszczalne w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Mogą one dotyczyć jedynie czynów zagrożonych karą o niewielkim stopniu dolegliwości, które nie wchodzą w zakres prawa karnego w ścisłym znaczeniu. Ponadto w przypadku przepisów karnych ustawa może odsyłać jedynie do prawa stanowionego przez organy posiadające demokratyczną legitymację prawną. Legitymację taką posiadają organy stanowiące samorządu terytorialnego, wybierane w wolnych, powszechnych i bezpośrednich wyborach.

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Marian Grzybowski, a sprawozdawcą była Sędzia TK Jadwiga Skórzewska - Łosiak.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Komunikat prasowy przed rozprawą w sprawie badania zgodności art. 54 kodeksu wykroczeń z art. 42 ust. 1 Konstytucji

8 lipca 2003 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Sądu Rejonowego w Łodzi w sprawie zgodności art. 54 kodeksu wykroczeń z art. 42 ust. 1 Konstytucji.

Iwona C. prowadziła bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej handel okrężny w miejscu do tego celu nie wyznaczonym. Czyn ten naruszył art. 54 kodeksu wykroczeń w związku z § 1 i 3 Uchwały Nr LVIII/512/93 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 9 czerwca 1993 roku w sprawie ustanowienia zakazu prowadzenia handlu w miejscach innych niż wyznaczone.

Art. 54 kodeksu wykroczeń stanowi, że: "kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany". Uchwała Rady Miejskiej precyzuje natomiast zasady prowadzenia handlu okrężnego. Zdaniem Sądu Rejonowego konstrukcja art. 54 narusza zasady: określoności przepisów prawnych i wyłączności ustawy (art. 42 Konstytucji). Przepis ten przewiduje bowiem odpowiedzialność za zachowanie sprzeczne z przepisami porządkowymi wydanymi z upoważnienia ustawy, nie zawierając jednocześnie wszystkich niezbędnych elementów normy prawnej.

Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia powołuje się także na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 kwietnia 1995 r. w sprawie K 11/94. TK stwierdził, iż "ustawowe sformułowanie przepisów karnych (represyjnych) musi w sposób zupełny odpowiadać zasadzie określoności. Oznacza to, ze sama ustawa musi w sposób kompletny, precyzyjny i jednoznaczny definiować wszystkie znamiona czynów zagrożonych karą." Zdaniem Sądu Rejonowego pomimo tego, że do wykroczeń nie stosuje się terminu odpowiedzialność karna, to wymogi w zakresie określoności znamion wykroczenia w ustawie powinny być takie same jak w przypadku przestępstw karnych.

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Marian Grzybowski, a sprawozdawcą będzie Sędzia TK Jadwiga Skórzewska - Łosiak.