P 9/02

9 grudnia 2003 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją pominięcia w art. 91 ust. 1 zd. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym słów "podjętej w sprawie z zakresu administracji publicznej".

Trybunał orzekł, że art. 91 ust. 1 zd. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie jest niezgodny z art. 177 Konstytucji.

Trybunał stwierdził, że art. 177 Konstytucji dotyczy swoistego podziału kompetencji w ramach władzy sądowniczej i tylko do tej władzy się odnosi. Tymczasem art. 91 ust. 1 zd. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym skierowany jest do organów nadzorujących działania gmin, jakimi są: Prezes Rady Ministrów, Wojewodowie i Regionalne Izby Obrachunkowe. Zaskarżony przepis odnosi się więc do podziału kompetencji między organami władzy wykonawczej. W tej sytuacji art. 177 Konstytucji nie może znaleźć zastosowania do analizy kwestionowanych unormowań.

TK podkreślił także generalną zasadę, iż zarzuty nie mogą polegać na wskazaniu, że zaskarżony przepis nie zawiera regulacji, uważanej przez wnioskodawcę za niezbędną. W ten sposób zaskarżeniu mogłyby podlegać praktycznie wszystkie istniejące unormowania. Gdyby Trybunał miał rozpatrywać zarzuty tego typu, musiałby przeistoczyć się z sądu prawa w ustawodawcę pozytywnego, co byłoby niezgodne z zasadą trójpodziału władzy (art. 10 Konstytucji).

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Ciemniewski, a sprawozdawcą był Sędzia TK Wiesław Johann.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Uchwalą z dnia 8 października 2001 r. Rada Miejska w Dobczycach, w oparciu o ustawę o samorządzie gminnym, zmieniła wynagrodzenie Przewodniczącego Zarządu Gminy i Miasta. Wojewoda Małopolski stwierdził nieważność uchwały, uznając, że do stosunku pracy z wyboru - jaką była praca wykonywana przez burmistrza miasta - w zakresie nie uregulowanym przez ustawę o pracownikach samorządowych stosuje się przepisy kodeksu pracy. Gmina Dobczyce zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uchwały organów gminy dzielą się na dwie grupy: uchwały podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej, poddane kontroli NSA oraz pozostałe uchwały, podjęte w sprawach nie należących do zakresu administracji publicznej, które objęte są kognicją sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji). Uchwała organu gminy, rozstrzygająca sprawę ze stosunku pracy pracownika samorządowego gminy powinna więc być przedmiotem kontroli sądu pracy. Inaczej jednak normuje tę kwestię art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Artykuł ten ustanawia generalną zasadę, zgodnie z którą każda uchwała organu gminy może być zakwestionowana przez właściwy organ nadzoru, niezależnie od tego czy przedmiotem tejże uchwały jest sprawa z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji, zgodnie z art. 91 ust. 3 zaskarżonej ustawy, każde rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem pytającego sądu, zaskarżony artykuł nie przestrzega podstawowego rozróżnienia między kompetencjami sądów powszechnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający uznał, że pominięcie w art. 91 ust. 1 zd. 2 ustawy o samorządzie gminnym słów: podjętej w sprawie z zakresu administracji publicznej narusza art. 177 Konstytucji. Poddanie kognicji NSA każdej uchwały organów gminy, niezależnie od jej treści, pozostaje bowiem w sprzeczności z unormowaniami zakazującymi NSA kontrolowania uchwał objętych właściwością sądu powszechnego.

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Ciemniewski, a sprawozdawcą będzie Sędzia TK Wiesław Johann..