P 3/03
| Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie konstytucyjności normy intertemporalnej z ustawy nowelizującej Kodeks cywilny, dotyczącej zasiedzenia |
28 października 2003 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne składu orzekającego Sądu Okręgowego w Krakowie, czy art. 10 ustawy z 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny jest zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji.
Trybunał orzekł, że art. 10 ustawy z 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny nie jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji
Trybunał Konstytucyjny podkreślił niedopuszczalność porównywania na tej samej płaszczyźnie równości ochrony prawnej przysługującej właścicielowi nieruchomości będącej przedmiotem zasiedzenia oraz ochrony przysługującej samoistnemu posiadaczowi znajdującemu się w trakcie biegu okresu zasiedzenia. Tylko jednej ze stron przysługuje bowiem ostatecznie ukształtowane prawo podmiotowe, drugiej natomiast jedynie oczekiwanie prawne na nabycie tego prawa w przyszłości W konflikcie: właściciel - samoistny posiadacz, to przede wszystkim ten pierwszy posiada wyraźnie określone, konstytucyjne gwarancje swojego prawa.
TK uznał, że w badanej sprawie odwołanie się do wzorca art. 64 ust. 2 Konstytucji musi zostać uznane za chybione. Powołany wzorzec mówi o równej dla wszystkich ochronie własności i innych praw majątkowych. Jest on więc nieadekwatny do oceny zasiedzenia, będącego instytucją prawną odwołującą się do faktycznego władania rzeczą.
Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Mirosław Wyrzykowski, a sprawozdawcą był Sędzia TK Marian Zdyb.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
| Prasa: RZECZPOSPOLITA nr 251, 27 października 2003r. TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY: Zasiedzenie własności państwowej RZECZPOSPOLITA Nr 253, 29 października 2003 Jolanta Kroner: Trybunał Konstytucyjny o zasiedzeniu własności państwowej. W oczekiwaniu na przejęcie zasypanego stawu. GAZETA PRAWNA Nr 211, 29 października 2003 Agnieszka Wyszomirska: TK. Zasiedzenie nieruchomości skarbu państwa. Można wliczać połowę okresu. |
| Komunikat prasowy przed rozprawą w sprawie zbadania konstytucyjności art. 10 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny, dotyczącego kwestii zasiedzenia |
Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w latach 1961 - 1990 nie było możliwe zasiedzenie nieruchomości należącej do Skarbu Państwa. Uregulowania te zostały zmienione ustawą z 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, na mocy której nabycie nieruchomości Skarbu Państwa w drodze zasiedzenia ponownie stało się możliwe. Czas niezbędny do stwierdzenia zasiedzenia biegnie od dnia wejścia w życie tejże ustawy. Ponadto, jeżeli stan zasiedzenia istniał także przed początkiem jej obowiązywania (a dotychczasowe przepisy wyłączały możliwość zasiedzenia danego typu nieruchomości), pozwala to dodatkowo doliczyć maksymalnie połowę tego okresu do późniejszego biegu zasiedzenia. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, do biegu zasiedzenia nieruchomości należących do Skarbu Państwa nie można doliczyć okresu posiadania tych nieruchomości przypadającego przed rokiem 1961. Dopiero bowiem ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wykluczyła możliwość zasiedzenia nieruchomości stanowiących tereny państwowe.
Zdaniem pytającego Sądu jest to niedopuszczalne różnicowanie ochrony praw majątkowych przez przepisy przyznające państwu pozycję uprzywilejowaną w stosunku do osób fizycznych czy prawnych. Sąd podkreśla, że na gruncie przepisów prawa cywilnego Skarb Państwa nie ma uprzywilejowanej pozycji i jest traktowany jak każdy inny podmiot,. Art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny wydaje się więc sprzeczny z zasadą równej dla wszystkich ochrony prawnej własności, innych praw majątkowych oraz prawa dziedziczenia (art. 64 ust. 2 Konstytucji).
Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Mirosław Wyrzykowski, a sprawozdawcą
będzie Sędzia TK Marian Zdyb.