K 52/02

16 czerwca 2003 r. o godz. 12:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" w sprawie zgodności art. 137 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej z art. 2 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 137 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej jest zgodny z art. 2 Konstytucji.

Artykuł 137 ustawy o służbie cywilnej dotyczy pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania przed 27 stycznia 1995 roku i pozostających w stosunku mianowania przynajmniej do dnia 1 lipca 1999 roku. Od 1 stycznia 2004 roku powyższa ustawa wprowadza mniej korzystne uregulowania prawne dotyczące rozwiązania stosunku pracy zawartego z urzędnikami mianowanymi.

Trybunał uznał, że nakaz ochrony praw nabytych wynikający z zasady zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji) nie ma charakteru absolutnego i nie jest równoznaczny z nienaruszalnością tych praw. Urzędnicy państwowi nie mogą oczekiwać, że zasady regulujące nawiązanie i rozwiązanie stosunku pracy pozostaną niezmienne, niezależnie od zmieniających się warunków społecznych. Zdaniem TK zmniejszenie pewności zatrudnienia nie naraziło zainteresowanych na żadne prawne skutki, których nie byliby w stanie przewidzieć wcześniej. Ponadto działanie przepisu został odsunięte w czasie, a 4,5 letni okres dostosowawczy złagodził ewentualne niekorzystne konsekwencje, jakie zaskarżony przepis mógłby wywoływać.

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Marian Grzybowski, a sprawozdawcą była Sędzia TK Jadwiga Skórzewska - Łosiak.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Ustawa o służbie cywilnej stanowi, że z dniem 1 stycznia 2004 r. stosunki pracy osób zatrudnionych na podstawie mianowania na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych przekształcają się w stosunki pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony (art. 137 ustawy o służbie cywilnej).

Zdaniem Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" art. 137 zaskarżonej ustawy w istotny sposób zmienia status prawny osób, których dotyczy. Sytuacja prawna pracowników mianowanych różni się od sytuacji prawnej pozostałych pracowników. Urzędnicy państwowi poddani zostali ostrym rygorom selekcyjnym, wynikającym z wagi i społecznej doniosłości pełnionych przez nich funkcji. Inną odrębnością ich statusu prawnego jest wymóg większej dyspozycyjności. Ograniczenia płynące ze zwiększonego zakresu podporządkowania kompensowane są przysługującym im uprawnieniom, wśród których mieści się m.in. ochrona trwałości stosunku pracy (art. 13 ustawy o pracownikach urzędów państwowych).

Art. 137 zaskarżonej ustawy pozbawia urzędników mianowanych uprawnień, które zapewniają im aktualnie obowiązujące przepisy. Zdaniem wnioskodawcy narusza to zasadę ochrony praw słusznie nabytych oraz zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji).

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Marian Grzybowski, a sprawozdawcą będzie Sędzia TK Jadwiga Skórzewska - Łosiak.