K 20/02
| Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie konstytucyjności art. 160 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 260 § 1 Ordynacji podatkowej, ograniczających roszczenie o odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody. |
23 września 2003 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone pytanie prawne Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie i wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie konstytucyjności art. 160 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 260 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 160 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 260 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w części ograniczającej roszczenie o odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody są niezgodne z art. 77 ust. 1 Konstytucji.
Zgodnie z artykułem 77 Konstytucji "każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej". Z zasadą tą niezgodne są zaskarżone artykuły Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej, ograniczające roszczenie o odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej jedynie do szkody rzeczywistej
Zdaniem Trybunału, do momentu wejścia w życie Konstytucji zaskarżone przepisy mogły być traktowane jako wyjątek od zasad zawartych w kodeksie cywilnym. Z dniem 17 października, kiedy zaczęła obowiązywać nowa Konstytucja, zasadą kierunkową w ocenie prawa stała się zasada pełnego odszkodowania. Na gruncie tej zasady art. 160 § 1 k.p.a. oraz art. 260 § 1 Ordynacji podatkowej muszą zostać uznane za niezgodne z Konstytucją. Wyrok Trybunału znajduje zastosowanie do szkód powstałych od dnia 17 października 1997 roku.
Rozprawie przewodniczył Prezes TK Marek Safjan, a sprawozdawcą była Sędzia TK Ewa Łętowska.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
| Prasa: GAZETA PRAWNA Nr 142, 22 lipca 2004 Ewa Matyszewska: Poniesiesz szkodę, dostaniesz odszkodowanie RZECZPOSPOLITA nr 221, 22 września 2003r. Odszkodowanie za działania władzy GAZETA PRAWNA nr 186, 24 września 2003r. Wiesława Moczydłowska: Odszkodowania za szkodę. Również utracone korzyści GAZETA WYBORCZA nr 223, 24 września 2003r. (ES): Trybunał Konstytucyjny. Wstecz też można. RZECZPOSPOLITA nr 223, 24 września 2003r. Jolanta Kroner: Trybunał Konstytucyjny o odszkodowaniach za szkody wynikłe z działań władzy. Wyższa cena błędów na górze. TRYBUNA nr 223, 24 września 2003r. (PAP, G): Naprawa nie tylko straty ŻYCIE WARSZAWY nr 223, 24 września 2003r. Marcin Przewoźniak: Wygrać z fiskusem. Trybunał Konstytucyjny po stronie petentów NASZ DZIENNIK nr 224, 25 września 2003 Zenon Baranowski: Urzędnik odpowiedzialny GAZETA PRAWNA nr 187, 25 września 2003 Jadwiga Sztabińska: Naszym zdaniem. Za błędy trzeba płacić RZECZPOSPOLITA nr 239, 13 października 2003 Izabela Lewandowska: Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego Czas na wznowienie postępowań tylko do końca października. Pełne odszkodowanie za błędy władzy. GAZETA PRAWNA nr 201, 15 października 2003 Andrzej Jankowski: Odpowiedzialność państwa za szkody. Konsekwencje wyroku TK. Rośnie cena bezprawnych decyzji. Gazeta Prawna, Nr 251, 28. 12. 05 r. Tomasz Frey: Wymagania wobec adwokatów. |
| Komunikat prasowy przed rozprawą w sprawie konstytucyjności art. 160 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), ograniczającego roszczenie o odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody. |
Art. 77 Konstytucji formułuje zasadę pełnego odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Zgodnie z tą zasadą, odszkodowanie przysługuje zarówno za szkodę rzeczywistą, jak i utracone korzyści, jakich pokrzywdzony mógłby się spodziewać, gdyby szkoda nie została wyrządzona.
Na mocy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przysługujące roszczenie o odszkodowanie dotyczy poniesionej rzeczywistej szkody. Naprawienie szkody obejmuje wyłącznie straty, które poszkodowany poniósł, nie obejmuje natomiast korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zdaniem wnioskodawców, rozwiązanie zawarte w art. 160 § 1 k.p.a., w zakresie, w jakim ogranicza roszczenie o odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody jest niezgodne z art. 77 ust. 1 Konstytucji. W konstytucyjnym pojęciu szkody mieści się bowiem zarówno strata, która poniósł poszkodowany, jak też korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Wnioskodawcy uważają także, że zarzuty zawarte w niniejszym wniosku należy odnieść również do art. 260 § 1 ordynacji podatkowej, w zakresie, w jakim przepis ten ogranicza roszczenie o odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody.
Rozprawie będzie przewodniczył Prezes TK Marek Safjan, a sprawozdawcą będzie
Sędzia TK Ewa Łętowska.