K 8/02

30 czerwca 2003 r. o godz. 13:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rady Miejskiej w Przemyślu w sprawie konstytucyjności art. 35 ust. 1 pkt 1, ust. 2 - 3 oraz art. 35a ustawy z 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych, nakładających na gminy obowiązek odprowadzania 2 % odpisów z wpływów z podatku rolnego na rzecz izb rolniczych.

Trybunał orzekł, że art. 35 ust. 1 pkt 1, ust. 2 - 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych nie jest niezgodny z art. 167 ust. 1 Konstytucji. Ponadto TK postanowił umorzyć postępowanie w zakresie badania konstytucyjności pozostałych zaskarżonych przepisów ze względu na cofnięcie wniosku.

Trybunał uznał, że dochód z odpisu od uzyskanych przez gminę wpływów z podatku rolnego stanowi podstawowy, obligatoryjny dochód izb rolniczych i źródło ich utrzymania. Jednocześnie zaskarżona konstrukcja prawna w sposób istotny zmienia pozycję izb rolniczych, nadając im większą niezależność od władz publicznych i gwarantując w pełni demokratyczne działanie samorządu rolniczego.

Zdaniem Trybunału nie można utożsamiać każdej eliminacji części źródeł dochodów własnych gminy z naruszeniem art. 167 ust. 1 Konstytucji. W analizowanym przypadku poziom narzuconych gminie wydatków nie stwarza zagrożeń dla jej samodzielności finansowej i nie uniemożliwia pełnienia zadań własnych. W związku z powyższym art. 35 ust. 1 pkt 1, ust. 2 - 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych musi być uznany za zgodny z Konstytucją.

Rozprawie przewodniczyła Sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, a sprawozdawcą była Sędzia TK Teresa Dębowska - Romanowska.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o zmianie ustawy o izbach rolniczych i niektórych ustaw zobowiązano gminy do odprowadzania na rzecz izb rolniczych 2 % odpisów z wpływów z podatku rolnego (podatku należnego i podatku zaległego) oraz pobranych odsetek za zwłokę od tego podatku. Ponadto ustalono, iż środki te podlegają redystrybucji na rzecz nowo powołanej Krajowej Rady Izb Rolniczych. Zdaniem Rady Miejskiej w Przemyślu unormowania te są sprzeczne z art. 167 Konstytucji.

Zaskarżone przepisy pozbawiają gminę części dochodów przyznanych jej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 - 2001. Art. 3 lit. a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego stanowi, iż dochodami gmin są dochody z podatku rolnego - przynależne gminie w 100 %. Dochodami gmin są także w 100 % dochody z tytułu odsetek za zwłokę od nieterminowo wpłacanych podatków i opłat. Kwestionowane unormowania naruszają więc status finansowy gminy poprzez pozbawienie jej prawa do samodzielnego decydowania o kierunkach wydatków z jej budżetu.

Rozprawie będzie przewodniczyć Sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, a sprawozdawcą będzie Sędzia TK Teresa Dębowska - Romanowska.