K 5/02

Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie konstytucyjności niektórych przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

3 grudnia 2003 r. o godz. 14.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rady Krajowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Komorników Sądowych w sprawie konstytucyjności niektórych przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Trybunał uznał, że art. 45 ust. 2 i 6, art. 45a ust. 2, art. 47 i art. 49 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, w brzmieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych ustaw są zgodne (lub nie są niezgodne) z Konstytucją oraz Konwencją (Nr 111) dotyczącą dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu. TK orzekł także, że art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych ustaw jest zgodny z Konstytucją

Trybunał uznał, że komornicy są szczególnego typu organem państwowym, o charakterze egzekucyjnym, powiązanym z władzą sądowniczą. Komornik jako funkcjonariusz państwowy nie ma pełnej swobody wykonywania czynności zawodowych - stąd niewłaściwy jest art. 65 Konstytucji, jako wzorzec kontroli. Trybunał podkreślił także, że ze względu na swój specyficzny status komornicy nie podlegają ochronie praw majątkowych w taki sam sposób jak podmioty prawa prywatnego. Nie można więc mówić o niezgodności zaskarżonych przepisów z art. 64 ust. 2 Konstytucji. TK uznał, że opłata egzekucyjna ustalona została w przepisach. Ryczałtowy zwrot kosztów sprawia, ze komornik otrzymuje raz więcej, raz mniej niż rzeczywiście kosztowała jego działalność. Zdaniem składu orzekającego TK nie można jednak uznać, iż zaskarżona regulacja prowadzi do sytuacji, w której komornik zmuszony jest osobiście pokrywać koszty prowadzonej działalności. Wnioskodawcom nie udało się wykazać deficytowości uprawiania zawodu komornika.

Zgodnie z generalnie obowiązującą zasadą, koszty egzekucji powinny obciążać dłużnika. W praktyce może się zdarzyć, że komornik poniesie pewne wydatki, których w związku z bezskutecznością postępowania nie uda mu się odzyskać. Z zasady proporcjonalności (art. 2 Konstytucji) można wyprowadzić wniosek, iż koszty egzekucyjne nie powinny w tej sytuacji obciążać wyłącznie komornika. W obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu regulującego rozdział kosztów między komornika a wierzyciela w przypadku bezskuteczności egzekucji. Istniejąca luka prawna sprawia, że komornik staje się nadmiernie obciążony, co narusza zasadę proporcjonalności. Do kompetencji Trybunału nie należy orzekanie w kwestii luk prawnych.

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą był Wiceprezes TK Andrzej Mączyński.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Prasa:


Rzeczpospolita, nr 63, 16 marca 2005 r.
Iwona Karpiuk - Suchecka: Komornik nie działa samowolnie.

Gazeta Prawna, nr 57, 22 marca 2005-03-24
Małgorzata Piasecka - Sobakiewicz: Kim naprawdę jest komornik.

RZECZPOSPOLITA nr 281, 3 grudnia 2003 r.
Trybunał Konstytucyjny. Opłaty komornicze.

GAZETA PRAWNA nr 236, 4 grudnia 2003 r.
Agnieszka Wyszomirska: TK wynagrodzenia komorników sądowych. Egzekucja z ryzykiem.

GAZETA WYBORCZA nr 282, 4 grudnia 2003 r.
Trybunał o komornikach. Egzekucje bez zaliczki. ES

RZECZPOSPOLITA nr 282, 4 grudnia 2003 r.
Jolanta Kroner: Trybunał Konstytucyjny o opłatach za czynności komornicze. Ryzyko finansowe wkalkulowane w zawód. 


Komunikat prasowy przed rozprawą w sprawie konstytucyjności niektórych przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

3 grudnia 2003 r. o godz. 14.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna wniosek Rady Krajowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Komorników Sądowych w sprawie konstytucyjności niektórych przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Art. 45 ust. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji, w brzmieniu z 18 września 2001 r. stanowi, że "za dokonaną egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 15 % wartości wyegzekwowanego roszczenia". Na mocy znowelizowanej ustawy komornik może wezwać wierzyciela do wpłacenia przed egzekucją części opłaty stosunkowej w wysokości do 15 % (lub 25 %) najniższego wynagrodzenia. (art. 45 ust. 5). Tego obowiązku wpłacenia części opłaty stosunkowej nie mają wierzyciele zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji tylko część kosztów działalności egzekucyjnej może być pokryta z zaliczki uiszczonej przez wierzyciela (art. 40). W konsekwencji komornik często bywa zobowiązany do pokrycia kosztów działalności ze środków własnych. Uzyskanie przez komornika wynagrodzenia uzależnione jest od skuteczności egzekucji.

Zaskarżone przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji sądowej (art. 45 ust. 2, 5 i 6, art. 45a ust. 2, art. 47 i art. 49) przenoszą więc na komornika ryzyko prowadzenia egzekucji sądowej. Zdaniem wnioskodawców, nałożenie na komornika obowiązku ponoszenia kosztów postępowania egzekucyjnego, w tym dokonywania czynności egzekucyjnych bez wynagrodzenia, stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Rada Krajowa NSZZ Komorników Sądowych wskazuje także, iż wykonywanie czynności zawodowych za wynagrodzeniem gwarantowane jest przez Konstytucję. Pozbawienie komorników prawa do godziwego wynagrodzenia narusza więc art. 64 ust. 2 Konstytucji. Takie ukształtowanie sposobu wnoszenia opłat egzekucyjnych jest również niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Obowiązkiem państwa jest bowiem zapewnienie skutecznej egzekucji praw.

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą będzie Wiceprezes TK Andrzej Mączyński.