SK 41/01

8 lipca 2002 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Andrzeja S. w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów regulujących zasady wynagradzania komorników.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że podstawę dla kontroli konstytucyjności kompetencji do wydania aktu normatywnego oraz procedury jego tworzenia stanowią normy prawne obowiązujące w chwili ustanowienia tego aktu. Z tego względu za podstawę kontroli konstytucyjności zaskarżonego przepisu Trybunał przyjął normy konstytucyjne obowiązujące w okresie od 1 kwietnia 1990 r. do 22 kwietnia 1995 r. a dla zarzutu naruszenia zasady wolności wykonywania zawodu - art. 65 Konstytucji z 1997 r.

Trybunał stwierdził, że dopiero obecnie obowiązująca Konstytucja wprowadziła zamknięty system źródeł prawa powszechnie obowiązującego, rezygnując m.in. z uchwał Rady Ministrów i zarządzeń Ministrów jako aktów wykonawczych do ustaw. W okresie obowiązywania Konstytucji z 1952 r. rozporządzenia w szerokim zakresie przekazywały kompetencje prawotwórcze innym organom (subdelegacja), co miało miejsce także w rozpoznawanej sprawie. Trybunał uznał, że niedopuszczalna jest subdelegacja nie mająca wyraźnego oparcia w ustawie i nie odnosząca się do zagadnień o charakterze wtórnym. Z tego powodu Trybunał stwierdził, że zaskarżona subdelegacja jest zgodna z obowiązującą wówczas Konstytucją. Minister na podstawie subdelegacji określił bowiem w zarządzeniu sprawy wtórne (mniej istotne), do których - w ocenie Trybunału - należy określenie zasad wypłaty dodatkowych składników wynagrodzenia pracowników urzędów państwowych, tj. premii, nagród i wynagrodzenia prowizyjnego.

Trybunał uznał także, że zaskarżony przepis jest zgodny z konstytucyjną zasadą wolności wykonywania zawodu, albowiem nie ograniczył on możliwości wykonywania zawodu komornika przez skarżącego. Określono w nim jedynie jeden z elementów składających się na sytuację prawną tej grupy zawodowej.

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w opisanym wyżej zakresie, albowiem uznał, że wzorcami kontroli skargi konstytucyjnej są te normy konstytucyjne, które statuują określone prawa i wolności obywatela, a nie przepisy regulujące ogólne zasady funkcjonowania państwa.

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Marian Zdyb, a sprawozdawcą w tej sprawie była Sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska.

8 lipca 2002 r. o godz. 12:00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna skargę konstytucyjną Andrzeja S. w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów regulujących zasady wynagradzania komorników.

Andrzej S. był urzędnikiem państwowym mianowanym zatrudnionym na stanowisku komornika sądowego. Na jego wynagrodzenie ze stosunku pracy składało się: wynagrodzenie zasadnicze, prowizyjne oraz premia za nieściągalność należności sądowych. W wyniku wejścia w życie zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 17 czerwca 1992 r. Andrzej S. pozbawiony został prowizji za skutecznie dokonane czynności egzekucyjne. Nie zgadzając się z tak krzywdzącą go regulacją prawną zatrzymywał dla siebie 40 proc. opłat egzekucyjnych przekazując pozostałą część, po zawiadomieniu prezesa sądu, do budżetu sądu. Za takie postępowanie został prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności z zawieszeniem na 3 lata, grzywnę oraz karę dodatkową trzech lat niewykonywania zawodu komornika sądowego

Z tego powodu skarżący wniósł skargę konstytucyjną o stwierdzenie, że § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 lutego 1989 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników urzędów państwowych, na podstawie którego Minister Pracy i Polityki Socjalnej wydał zarządzenie, jest niezgodny z art. 7, art. 8, art. 83, art. 92 ust. 2, art. 146 ust. 4 pkt 1 Konstytucji RP oraz art. 21 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

Skarżący zarzucił, że ustawa o pracownikach urzędów państwowych, której przepisy mają zastosowanie także do komorników, upoważniła Radę Ministrów do określenia zasad wynagradzania komorników. Nie zawierała natomiast upoważnienia do przekazania uprawnień w tym zakresie Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej. Tymczasem Rada Ministrów w zaskarżonym przepisie wbrew woli ustawodawcy - przekazała Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej swoje uprawnienia w części dotyczącej wynagrodzenia prowizyjnego pracowników urzędów państwowych, co jest - zdaniem skarżącego - sprzeczne z Konstytucją.

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Marian Zdyb, a sprawozdawcą w tej sprawie będzie Sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska.