P 19/01

Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie konstytucyjności przepisów określających moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług budowlanych i budowlano-montażowych

29 października 2002 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym a także rozporządzenia wykonawczego do tejże ustawy, określających moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług budowlanych i budowlano-montażowych.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z art. 6 ust. 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 października 1997 r. jest zgodny z art. 56 ust. 2 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym. Trybunał postanowił umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym badania konstytucyjności pozostałych zaskarżonych przepisów.

Trybunał Konstytucyjny zbadał konstytucyjność rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 października 1997, a więc w okresie, w którym z mocy prawa powstał obowiązek podatkowy w sprawie będącej przedmiotem pytania prawnego. TK odniósł je do obowiązującej wówczas Ustawy Konstytucyjnej (Małej Konstytucji). Trybunał stwierdził, że w ówczesnym układzie normatywnym Minister Finansów wydając zaskarżone rozporządzenie działał na podstawie prawnie obowiązującej delegacji ustawowej, zgodnej z art. 56 ust. 2 Małej Konstytucji. Art. 56 Małej Konstytucji mówiący że "Minister kierujący działem administracji rządowej (...) wydaje rozporządzenia i zarządzenia w celu wykonania ustaw i na podstawie udzielonych w nich upoważnień" jest węższy niż aktualnie obowiązujący art. 92 Konstytucji RP.

Na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Trybunał postanowił umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym badania zgodności z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w związku z art. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o VAT z art. 92 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 4 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa. Trybunał zwrócił uwagę, że zakwestionowane rozporządzenie utraciło już moc obowiązującą. Co więcej, rozporządzenie Ministra Finansów z 1999 r. nie było podstawą rozstrzygnięcia, które zapadło w danej sprawie przed wejściem w życie tegoż rozporządzenia. W związku z tym, ze względu na niedopuszczalność merytorycznego orzekania w sprawie postępowanie zostało umorzone.

Rozprawie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Stępień, a sprawozdawcą był Sędzia Marian Zdyb.

Wyrok jest ostateczny i prawomocny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

 

Komunikat prasowy przed rozprawą

29 października 2002 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia wykonawczego do tejże ustawy, określających moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług budowlanych i budowlano-montażowych.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne czy przepis art. 6 ust. 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest zgodny z art. 92 i art. 217 Konstytucji RP oraz czy § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów tejże ustawy jest zgodny z art. 92 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 4 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa.

Zgodnie z regułami ogólnymi płynącymi z ustawy o podatku VAT obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą wykonania usługi chyba, że podatnik przed wykonaniem usługi pobrał co najmniej połowę ceny. Z zaskarżonego rozporządzenia wynika jednak, że w przypadku świadczenia robót budowlano-montażowych obowiązek podatkowy może powstać wcześniej, tj. z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usługi.

NSA zwraca uwagę, iż moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług budowlanych i budowlano-montażowych określony został w akcie wykonawczym do ustawy. W świetle art. 92 i art. 217 Konstytucji RP istnieją więc uzasadnione wątpliwości, czy zaskarżony przepis ustawy o podatku VAT jest zgodny z Konstytucją, skoro zastrzeżone do materii ustawowej zagadnienie momentu powstania obowiązku podatkowego przekazuje do unormowania w akcie niższego rzędu. Ponadto ustawowe upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określiło wytycznych dotyczących treści tego aktu.

Z tych samych względów istnieją wątpliwości co do konstytucyjności § 6 rozporządzenia wykonawczego do omawianej ustawy, który na podstawie delegacji ustawowej pozbawionej stosownych wytycznych normuje materię zastrzeżoną w Konstytucji dla ustawy podatkowej.

Rozprawie będzie przewodniczył Sędzia TK Jerzy Stępień, a sprawozdawcą będzie Sędzia TK Marian Zdyb.