K 43/01 Tekst wyroku(PDF)

18 grudnia 2002 r. o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączony wniosek Federacji Pracodawców Samodzielnych Zakładów Opieki Zdrowotnej RP i pytanie prawne Sądu Rejonowego w Chełmie w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów regulujących przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przysługujący pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 4a ust. 1 ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw rozumiany jako tworzący współodpowiedzialność systemu finansów publicznych za jego wykonanie jest zgodny z art. 2, art. 7 i art. 32, Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 20 Konstytucji. TK orzekł także, że art. 3 ustawy o zmianie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej jest zgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny nie podzielił poglądów w kwestii podporządkowania publicznej służby zdrowia zasadom sformułowanym w art. 20, uznając, że absolutyzowanie pojęcia samodzielności zawartego w określeniu "samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej" nie znajduje uzasadnienia w normach konstytucyjnych. Zakres i treść tego pojęcia zawarte są w przepisach ustawowych i przez ustawę mogą być kształtowane. TK stanął na stanowisku, ze ustawa na mocy której powstały indywidualne roszczenia pracowników obciąża odpowiedzialnością ten segment finansów publicznych, za którego pośrednictwem realizowane są obowiązki władzy publicznej określone w art. 68 ust. 2 Konstytucji, stanowiącym iż obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanej ze środków publicznych, a warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. Istnieć powinien jednak mechanizm takiej redystrybucji zwiększonych środków na opiekę zdrowotną, który nie pozwoli na pogorszenie warunków funkcjonowania placówki z powodu wypełnienia przez nią ustawowego obowiązku podniesienia wynagrodzeń pracowniczych.

Trybunał wskazał, iż w badanej sprawie ma miejsce kolizja zasad konstytucyjnych. W przypadku stwierdzenia konstytucyjności zaskarżonych artykułów naruszeniu uległaby zasada rzetelnej legislacji, natomiast w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności - zasada zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasada partnerstwa i dialogu społecznego. Trybunał uznał, że podniesione braki legislacyjne nie czynią ustawy niewykonalną i - biorąc pod uwagę kryterium jakim jest ranga naruszenia - postanowił dać pierwszeństwo zasadzie zaufania do państwa (art. 2 Konstytucji).

TK nie znalazł uzasadnienia dla stwierdzenia niezgodności art. 4a ust. 1 ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania wynagrodzeń z konstytucyjną zasadą równości (art. 32 Konstytucji). Zdaniem Trybunału, odmienność statusu prawnego publicznych i niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej pod względem zasad prowadzonej działalności nie pozwala na porównywanie wysokości wynagrodzeń pracowników. Nie istnieją więc racjonalnie uzasadnione powody dla jednakowego traktowania przez ustawodawcę różniących się podmiotów.

Odnośnie do zarzutu, iż art. 3 ustawy nowelizującej ustawę o negocjacyjnym systemie kształtowania wynagrodzeń narusza art. 2 i art. 7 Konstytucji z uwagi na brak wymaganej vacatio legis i działania ustawy z mocą wsteczną, Trybunał przypomniał, że istnieją szczególne rodzaje regulacji prawnych, wobec których wymienione reguły nie mają bezwzględnego zastosowania. Dotyczy to przede wszystkim przepisów zapewniających obywatelowi korzystniejszą sytuację niż dotychczas istniejąca.

Rozprawie przewodniczył Prezes TK Marek Safjan, a sprawozdawcami byli: Sędzia TK Bohdan Zdziennicki oraz Sędzia TK Jerzy Ciemniewski.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

18 grudnia 2002 r. (środa) o godz. 10:00 Trybunał Konstytucyjny na rozprawie odroczonej dnia 10 września 2002 r. rozpozna w pełnym składzie połączony wniosek Federacji Pracodawców Samodzielnych Zakładów Opieki Zdrowotnej RP i pytanie prawne Sądu Rejonowego w Chełmie w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów regulujących przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przysługujący pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Rozprawie będzie przewodniczył Prezes TK Marek Safjan, a sprawozdawcami będą Sędzia TK Bohdan Zdziennicki oraz Sędzia TK Jerzy Ciemniewski.

Wniosek Federacji Związków Pracodawców ZOZ RP
Wniosek Federacji Związków Pracodawców ZOZ Warszawa
Wniosek - Pytanie Prawne Sądu Pracy w Chełmie
Stanowisko Sejmu RP
Stanowisko Prokuratora Generalnego I
Stanowisko Prokuratora Generalnego II
Stanowisko Prezesa Rady Ministrów
Stanowisko Ministra Finansów
Stanowisko Ministra Zdrowia I
Stanowisko Ministra Zdrowia II
Stanowisko Ministra Zdrowia III
Stanowisko Ministra Zdrowia IV
Stanowisko Ministra Zdrowia V

10 września 2002 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznając połączony wniosek Federacji Pracodawców Samodzielnych Zakładów Opieki Zdrowotnej RP i pytanie prawne Sądu Rejonowego w Chełmie w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów regulujących przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przysługujący pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej postanowił odroczyć rozprawę, zwrócić się do Prezesa Rady Ministrów o przedstawienie skutków finansowych dla budżetu orzeczenia o niekonstytucyjności zaskarżonego przepisu oraz do Ministra Zdrowia o informację co do stopnia wykonania zaskarżonego art. 4a ustawy.

Rozprawie przewodniczyła Sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, a sprawozdawcą był Sędzia TK Bohdan Zdziennicki.

Federacja Pracodawców Samodzielnych Zakładów Opieki Zdrowotnej złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie, że art. 4a ust. 1 ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. Sąd Rejonowy, Sąd Pracy w Chełmie zadał zaś Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne czy przepis ten jest nadto zgodny z art. 7 i 20 Konstytucji oraz czy art. 3 ustawy nowelizującej ustawę o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej jest zgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji.

Zaskarżony art. 4a stanowi, że pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej od 1 stycznia 2001 r. przysługuje przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie niższy niż 203 zł miesięcznie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia. Zdaniem wnioskodawcy, przepis ten jest niezgodny z zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji)., albowiem nie wskazuje adresata ustawowego obowiązku, nie zawiera przepisów przejściowych i nie wskazuje źródła finansowania podwyżki. Zdaniem pytającego Sądu natomiast zaskarżony przepis narusza konstytucyjne zasady dialogu społecznego, zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, stanowienia jasnego, spójnego i zrozumiałego prawa oraz legalizmu.

Rozprawie będzie przewodniczyła Sędzia TK Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, a sprawozdawcą będzie Sędzia TK Bohdan Zdziennicki.