Komunikat prasowy po rozprawie 24 stycznia 2001 w sprawie niekonstytucyjności niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał w dniu dzisiejszym skargę konstytucyjną Aleksandry i Stanisława S. o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zaskarżony przepis w zakresie, w jakim wyłącza on możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodu wynagrodzeń i innych świadczeń wypłaconych jednemu ze wspólników spółki cywilnej lub małżonkowi wspólnika za wykonane prace lub świadczenia na rzecz spółki - nie narusza konstytucyjnych zasad równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 i 2 konstytucji) wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy (art. 65 ust. 1 konstytucji).

Skład orzekający podkreślił, że zobowiązania nie wynikające z umowy spółki oraz nie związane z jej prowadzeniem i reprezentowaniem nie mogą być uznawane za koszty jej prowadzenia, czyli podlegać odliczeniu, ponieważ doprowadzałoby to do podwójnego obliczania kosztów prowadzenia działalności i obniżenia należności podatkowych. Praca wspólnika może być regulowana w formie umowy o pracę, ale jej skutki finansowe są ustalane przez ustawę podatkową. Jest to uregulowanie mniej korzystne niż w przypadku osób nie będących wspólnikami spółki cywilnej, ale nie narusza ono wskazanych w skardze przepisów konstytucji.

Trybunał nie zgodził się również z argumentem naruszenia zasady równości - w porównaniu do sytuacji podatkowej bowiązującej dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wspólnik spółki cywilnej nie jest w sytuacji tożsamej ani tym bardziej jednakowej w porównaniu do udziałowca w spółce z o.o., ani też pracownika nie będącego wspólnikiem. Status prawny spółki cywilnej jest określony w Kodeksie cywilnym, a sposób jej opodatkowania określa ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku spółki z o.o. regulacje prawne zawiera Kodeks spółek handlowych (poprzednio Kodeks handlowy) oraz ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.


Orzeczenie jest prawomocne i ostateczne, a jego sentencja podlega publikacji w Dzienniku Ustaw.


Komunikat prasowy przed rozprawą

W dniu 24 stycznia o godz. 10.00 rozpoznana będzie skarga konstytucyjna Aleksandry i Stanisława S. Wnieśli oni o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim wyłącza on możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodu wynagrodzeń i innych świadczeń wypłaconych jednemu ze wspólników spółki cywilnej lub małżonkowi wspólnika za wykonane prace lub świadczenia na rzecz spółki. Skarżący uważają, że zobowiązania nie wynikające z umowy spółki oraz nie związane z jej prowadzeniem i reprezentowaniem powinny być uznawane za koszt jej prowadzenia, czyli podlegać odliczeniu. Inne uregulowanie tej materii w zaskarżonym przepisie art. 23 ust. 1 pkt 10 jest - zdaniem Aleksandry i Stanisława S. - naruszeniem konstytucyjnych zasad równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 i 2 konstytucji) wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy (art. 65 ust. 1 konstytucji).