W dniu 14 czerwca 2000 roku odbyła się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym, na której Trybunał w pełnym składzie rozpoznał pytanie prawne Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Wydział V Lustracyjny w sprawie konstytucyjności niektórych przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 roku o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zaskarżony przepis art. 40 ust. 1 i 4, w związku z art. 3, wspomnianej wyżej ustawy - w stosunku do tych osób, które w myśl przepisu art. 29 tej ustawy, obowiązującego przed jej nowelizacją, zrezygnowały z pełnienia funkcji publicznej lub kandydowania na taką funkcję albo odwołane zostały z takiej funkcji - jest niezgodny z zasadami ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także bezpieczeństwa prawnego jednostki (art. 2 Konstytucji RP) i nie jest niezgodny z zasadami legalności (art. 7 Konstytucji RP) oraz równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP);

Trybunał postanowił także umorzyć postępowanie w stosunku do drugiej części pytania prawnego (art. 22 ust. 2 zdanie 2 ustawy) ze względu na zbędność wydania orzeczenia.

Zgodnie z wnioskiem Sądu Apelacyjnego Trybunał powinien był rozstrzygnąć czy wobec osoby, która skorzystała z postanowień uchylonego art. 29 ustawy Sąd Lustracyjny ma prowadzić postępowanie, czy też powinien je umorzyć. W postępowaniu karnym, które ma zastosowanie w tej sprawie w zakresie nieuregulowanym samą ustawą, istnieje taka możliwość. W myśl nieobowiązującego już art. 29 zaskarżonej ustawy, uchylonego przez nowelizację z dnia 18 czerwca 1998 roku, w stosunku do osób, które zrezygnowały z pełnienia funkcji publicznej lub kandydowania na taką funkcję albo odwołane zostały z takiej funkcji umarzało się postępowanie. ("Rezygnacja osoby lustrowanej z pełnienia funkcji publicznej lub kandydowania na taką funkcję albo odwołanie jej z takiej funkcji powoduje umorzenie postępowania lustracyjnego"). Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 40 ust. 1 jest niezgodny z zasadami ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także bezpieczeństwa prawnego jednostki (art. 2 konstytucji) w zakresie, w jakim wprowadził obowiązek lustracyjny w stosunku do osób, które były objęte uchylonym art. 29 ustawy.

Trybunał umorzył postępowanie w sprawie przepisu pozwalającego Sądowi Lustracyjnemu na wydanie wyroku umarzającego, w przypadku braku dostatecznych dowodów pozwalających na ocenę prawdziwości oświadczenia, uznając że udzielenie odpowiedzi w tej sprawie jest zbędne, ponieważ nie ma związku z konkretną sprawą, w związku z którą zadano Trybunałowi pytanie prawne.

Wyrok jest ostateczny i prawomocny od momentu ogłoszenia jego sentencji w Dzienniku Ustaw.

1. czy przepis art. 40 ust. 1 i 4, w związku z art. 3, ustawy o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne - w stosunku do tych osób, które, w myśl przepisu art. 29 zaskarżonej ustawy, obowiązującego przed nowelizacją ustawy z dnia 18 czerwca 1998 roku, zrezygnowały z pełnienia funkcji publicznej lub kandydowania na taką funkcję albo odwołane zostały z takiej funkcji jest zgodny z konstytucyjnymi zasadami - demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), legalności (art. 7 Konstytucji RP) oraz równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP);
   
   Kluczowym zagadnieniem pierwszej części pytania prawnego jest odpowiedź na pytanie czy wobec osoby, która skorzystała z postanowień art. 29 ustawy ("Rezygnacja osoby lustrowanej z pełnienia funkcji publicznej lub kandydowania na taką funkcję albo odwołanie jej z takiej funkcji powoduje umorzenie postępowania lustracyjnego") Sąd Lustracyjny ma prowadzić postępowanie, czy powinien je umorzyć.
2. czy przepis art. 22 ust. 2 zdanie 2 ustawy o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne jest zgodny z konstytucyjnymi zasadami - demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), legalności (art. 7 Konstytucji RP) oraz domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP). Przepis ten pozwala Sądowi Lustracyjnemu na wydanie wyroku umarzającego, po przeprowadzonym postępowaniu, w przypadku braku dostatecznych dowodów pozwalających na ocenę prawdziwości oświadczenia. Natomiast w postępowaniu karnym może zapaść wyłącznie orzeczenie, że ktoś jest winien lub nie winien zarzucanego czynu.