Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie konstytucyjności przepisów kodeksu postępowania karnego dotyczących warunkowego umorzenia postępowania
Trybunał Konstytucyjny w dniu dzisiejszym rozpoznał pytanie prawne Wojskowego Sądu
Garnizonowego, który wystąpił o stwierdzenie, czy umorzenie postępowania karnego przez
sąd w formie postanowienia (art. 342 w związku z art. 341 § 2 kodeksu postępowania
karnego) jest zgodne z zasadą domniemania niewinności, wyrażoną w art. 42 ust. 3
Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że postępowanie takie nie narusza zasady
domniemania niewinności, a przepisy, które je określają są konstytucyjne.
Wątpliwość wnioskodawcy budził problem, czy w sytuacji, gdy sąd nie wydaje prawomocnego
wyroku, a jedynie postanowienie o warunkowym umorzeniu postępowania, to czy oskarżonych,
korzystając z wyrażonej w konstytucji zasady domniemania niewinności osób, które nie
zostały prawomocnie skazane przez sąd - należy traktować jako niewinnych czy też winnych.
Według Sądu Garnizonowego postanowienie o umorzeniu postępowania uznaje oskarżonego winnym
zarzucanego czynu i przez to może być sprzeczne z Konstytucją RP.
Skład orzekający TK stwierdził, że domniemanie niewinności ma charakter prawny, a nie
faktyczny. Zobowiązuje organy stosujące prawo do określonego stosunku do oskarżonego,
poszanowania jego wolności i godności oraz nietykalności osobistej. Domniemanie to jest
jednym z fundamentów systemu prawa, określonych w Konstytucji RP. Jednak, mimo swojego
fundamentalnego znaczenia, domniemanie prawne jest wzruszalne. Przepisy polskiego prawa
stanowią, że domniemanie niewinności trwa przez cały okres postępowania w sprawie karnej.
Tylko wydanie wyroku skazującego - przypisującego winę oskarżonemu - przekreśla domniemanie
niewinności. Zdaniem składu orzekającego TK tego waloru nie ma postanowienie o warunkowym
umorzeniu postępowania, gdyż oskarżonemu nie przypisuje się w nim czynu zabronionego.
Wyrok jest ostateczny, jego sentencja zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw.
Komunikat prasowy przed rozprawą
16 maja o godz. 10.00 skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego odpowie na
pytanie prawne Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie. Wojskowy Sąd Garnizonowy w
Warszawie wystąpił o stwierdzenie, czy umorzenie postępowania karnego przez sąd w formie
postanowienia (art. 342 w związku z art. 341 § 2 Kodeksu postępowania karnego) jest zgodne
z zasadą domniemania niewinności, wyrażoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Wątpliwość
wnioskodawcy budzi problem, czy w przypadku, gdy sąd nie wydaje prawomocnego wyroku, a
jedynie postanowienie o warunkowym umorzeniu postępowania, to czy oskarżeni, korzystając
z wyrażonej w konstytucji zasady domniemania niewinności osób, które nie zostały
prawomocnie skazane przez sąd - są niewinni czy też winni. Według Sądu Garnizonowego
postanowienie o umorzeniu postępowania uznaje oskarżonego winnym zarzucanego czynu i przez
to może być sprzeczne z Konstytucją RP.