W dniu 15 listopada Trybunał Konstytucyjny orzekł , że brak uprawnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego do badania legalności postępowania przy wydawaniu wiz, zezwoleń na pobyt, dopuszczalności azylu i ekstradycji (art. 19 pkt 5 ustawy o NSA) jest zgodny z Konstytucją RP.

Zdaniem składu orzekającego zaskarżony przepis odmawia sądowi administracyjnemu prawa do orzekania tylko wtedy, gdy pobyt cudzoziemca w Polsce jest nielegalny. Trybunał podkreślił, że pobyt na terytorium Polski nakłada na cudzoziemca określone obowiązki, od których spełnienia zależy uzyskanie ochrony konstytucyjnej, takiej jak prawo do sądu. Konstytucja zaś stanowi, że wyjątki w tym zakresie określa ustawa (art. 37 ust. 2). Zostały one zawarte w ustawie z 21 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach.

Prawo do sądu (art. 45 ust. 1 konstytucji) nie jest prawem absolutnym - podkreślił Trybunał Konstytucyjny. Odmowa ustawodawcy przyznania tego prawa osobom przebywającym nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest więc dopuszczalna.

Wyrok jest prawomocny i ostateczny, jego sentencja podlega publikacji w Dzienniku Ustaw.

Trybunał Konstytucyjny postanowił odroczyć wydanie wyroku w sprawie konstytucyjności przepisów zakazujących NSA badania legalności postępowania przy wydawaniu wiz, zezwoleń na pobyt, dopuszczalności azylu i ekstradycji cudzoziemców.

W dniu 15 listopada o godz. 14.00 Trybunał Konstytucyjny ogłosi wyrok w sprawie wywołanej pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego o dopuszczalność orzekania przez NSA w sprawie ekstradycji cudzoziemca z terytorium Polski. Obecnie Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności postępowania przy wydawaniu wiz, zezwoleń na pobyt, dopuszczalności azylu i ekstradycji (art. 19 pkt 5 ustawy o NSA).

Zdaniem wnioskodawcy, konieczne jest poddanie kontroli sądowej postępowania w tym zakresie. Skład orzekający NSA, który zadał pytanie prawne uważa, że wyłączenie (przez art. 19 pkt 5 ustawy o NSA) kompetencji sądu w tym zakresie narusza art. 45 Konstytucji RP oraz art. 3 Konwencji o Prawach Dziecka z 20 listopada 1989 r. Wynika to - zdaniem składu orzekającego NSA - z pozbawienia w postępowaniu administracyjnym zainteresowanego prawa do sądu oraz naruszenia praw dziecka oraz rodziny gwarantowanych przez Konstytucję RP oraz Konwencję Praw Dziecka.

W dniu 9 listopada o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego o dopuszczalność orzekania przez NSA w sprawie ekstradycji cudzoziemca z terytorium Polski.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności postępowania przy wydawaniu wiz, zezwoleń na pobyt, dopuszczalności azylu i ekstradycji (art. 19 ust. 5 ustawy o NSA), jednak, zdaniem wnioskodawcy, konieczne jest poddanie kontroli sądowej postępowania w tym zakresie, szczególnie biorąc pod uwagę sprawę rozpatrywaną właśnie przez NSA. Obywatel Armenii, posiadający w Polsce żonę i dzieci, przebywa na terytorium RP nielegalnie ze względu na upływ czasu ważności wizy. Wojewoda wydający decyzję w pierwszej instancji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w drugiej instancji uznali, że niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o cudzoziemcach powinno skutkować ekstradycją. Skład orzekający NSA, który zadał pytanie prawne uważa, że wyłączenie (przez art. 19 ust. 5 ustawy o NSA) kompetencji sądu w tym zakresie narusza art. 45 Konstytucji RP oraz art. 3 Konwencji o Prawach Dziecka z 20 listopada 1989 r. Wynika to - zdaniem składu orzekającego NSA - z pozbawienia w postępowaniu administracyjnym zainteresowanego prawa do sądu oraz naruszenia praw dziecka oraz rodziny gwarantowanych przez Konstytucję RP oraz Konwencję Praw Dziecka.