Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie niekonstytucyjności przepisów uzależniających podstawę wymiaru renty inwalidzkiej dla inwalidów wojennych i ich rodzin od daty jej przyznania

W dniu 21 czerwca Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów uzależniających podstawę wymiaru renty inwalidzkiej dla inwalidów wojennych i ich rodzin od daty jej przyznania.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 roku o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz ich rodzin, w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1995 roku, w zakresie, w jakim uzależnia podstawę wymiaru renty inwalidzkiej od daty jej przyznania jest zgodny z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), specjalnej opieki jaką Rzeczpospolita otacza weteranów, a zwłaszcza inwalidów wojennych (art. 19 Konstytucji RP) oraz zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Skład orzekający postanowił również wystąpić do Rady Ministrów i zasygnalizować istnienie luki w prawie - niespójnego systemu waloryzowania świadczeń emerytalnych.

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zaskarżony artykuł - jako odsyłający do innej ustawy - nie zawiera treści, która podlega merytorycznemu badaniu konstytucyjności. Kwota bazowa, której sposób obliczania zakwestionował w swoim wniosku Rzecznik, została ustalona przez ustawę o zmianie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent. Jest ona podstawą do wyliczenia należnego świadczenia. W oparciu o nią ustala się poziom waloryzacji. Czyli w zależności od momentu przyznania prawa do świadczenia rentowego jego wysokość ma różną wysokość; wynika to z wprowadzenia w 1995 roku zasady, że przy dokonywaniu każdej waloryzacji - począwszy od 1996 roku - podnosi się poziom kwoty bazowej o 1 punkt procentowy. Od 1 stycznia 1999 roku podstawa (kwota bazowa) wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia. Trybunał podkreślił, że zmiana tego mechanizmu - "rozwarstwiania się" świadczeń - jest możliwa dopiero wtedy, gdy również w stosunku do osób, którym została przyznana renta - zostanie wprowadzona waloryzacja od poziomu 100% przeciętnego wynagrodzenia.

 
  Wyrok jest ostateczny i prawomocny od chwili ukazania się jego sentencji w Dzienniku Ustaw.

Komunikat prasowy przed rozprawą

W dniu 21 czerwca o godz. 10.00 Trybunał Konstytucyjny rozpozna wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów uzależniających podstawę wymiaru renty inwalidzkiej inwalidów wojennych i ich rodzin od daty jej przyznania.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uznanie, że art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 roku o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz ich rodzin, w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1995 roku, w zakresie, w jakim uzależnia podstawę wymiaru renty inwalidzkiej od daty jej przyznania jest niezgodny z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), specjalnej opieki jaką Rzeczpospolita otacza weteranów, a zwłaszcza inwalidów wojennych (art. 19 Konstytucji RP) oraz zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji).

Według Rzecznika zmiana zasad waloryzacji emerytur i rent, dokonana z dniem 1 stycznia 1996 roku doprowadziła do "rozwarstwienia" podstaw wymiaru rent inwalidzkich wojennych i wojskowych. W zależności od momentu powstania prawa do świadczenia powstało sześć różnych podstaw wymiaru renty, co oznacza, że świadczenie to, przysługujące niezależnie od innych, jako pewnego rodzaju rekompensata za doznane straty, jest różnicowane, co - zdaniem Rzecznika - jest niekonstytucyjnym różnicowaniem podmiotów o tych samych cechach.