Komunikat prasowy po rozprawie w sprawie pozbawienia prawa wcześniejszego przejścia na emeryturę osób objętych ubezpieczeniem społecznym z innego tytułu niż zatrudnienie

Trybunał rozpoznał 12 września wniosek złożony przez Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie konstytucyjności przepisów art. 29 i 46 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i orzekł, że przepisy te są zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz równości (art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP).

Trybunał Konstytucyjny nie zgodził się, że odstępstwem od zasady równości i sprawiedliwości społecznej jest zróżnicowanie ubezpieczonych w zależności od rodzaju prowadzonej działalności zarobkowej. Powołując się na swoje wcześniejsze orzeczenie (K. 5/99 z 22 czerwca 1999 r.) skład orzekający przypomniał, że zasada ochrony praw nabytych nie jest absolutna. Ustawodawca konstytucyjny pozostawił określenie form i zakresu zabezpieczenia społecznego ustawie zwykłej. Do ustawodawcy należy zakres i wybór rozwiązań optymalnych z punktu widzenia potrzeb obywateli oraz możliwości państwa. Zmiana systemu emerytalnego, która została wprowadzona ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zezwala na wprowadzenie zmian systemowych, tym bardziej, że nie odbiera ona praw nabytych lecz reguluje sytuację osób, które dopiero zamierzają skorzystać z praw emerytalnych. Ustawodawca może ingerować w prawa przyszłe, pod warunkiem, że nie narusza w ten sposób prawa do zabezpieczenia społecznego.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jest prawomocne i ostateczne.

Komunikat prasowy  przed  rozprawą

W dniu 12 września 2000 roku o godz. 10 odbędzie się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym o zbadanie konstytucyjności pozbawienia prawa wcześniejszego przejścia na emeryturę osób objętych ubezpieczeniem społecznym z innego tytułu niż zatrudnienie.

Trybunał rozpozna wniosek złożony przez Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie konstytucyjności przepisów art. 29 i 46 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz równości (art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP).

Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim wniosku stwierdza, że sformułowanie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych "ubezpieczeni ... będący pracownikami" ogranicza prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę tylko do osób, które przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia były objęte ubezpieczeniem z tytułu pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy. Zgodnie z tym przepisem osoby pracujące na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia, prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą czy też wykonujące tzw. wolny zawód są tego prawa pozbawione.
Zdaniem Rzecznika prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę jest związane z wystąpieniem szczególnych okoliczności: odpowiednio długiego stażu ubezpieczenia oraz stopnia niezdolności do pracy. Odstępstwem od zasady równości i sprawiedliwości społecznej jest - zdaniem Rzecznika - zróżnicowanie ubezpieczonych w zależności od rodzaju prowadzonej działalności zarobkowej.