Komunikat prasowy po wyroku w sprawie pytania prawnego Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie o zbadanie konstytucyjności przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 roku w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki

Po rozprawie w dniu 6 lipca 1999 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 roku - w zakresie w jakim narusza swobodę wyboru rodziców dziecka, uzależniając prawo ojca do przejścia na wcześniejszą emeryturę od określonych w tym przepisie przesłanek dotyczących osoby matki - jest niezgodny z zasadą równouprawnienia kobiet i mężczyzn (art. 33 konstytucji).

Przede wszystkim na wstępie Trybunał ustalił, że wbrew stanowisku Kancelarii Prezesa RM rozporządzenie, którego dotyczy pytanie prawne nie utraciło mocy prawnej mimo, iż 1 stycznia 1999 roku weszła w życie ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, według której poprzednie przepisy utraciły moc. Z tego powodu rozporządzenie to mogło być przedmiotem rozprawy.

W zakresie zawartym w pytaniu prawnym Trybunał orzekł, że tak skonstruowany przepis nierówno traktuje matkę i ojca, a prawodawca wprowadził domniemanie, że matka jest lepiej predysponowana do opieki nad dzieckiem. Przepis przesądza, że obowiązek osobistej opieki nad dzieckiem obciąża co do zasady matkę, a tylko w wyjątkowych przypadkach ojca. Trybunał przypomniał także, że zgodnie z art. 93 i 95 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom i obejmuje w szczególności obowiązek i prawo do sprawowania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka. Z tych względów Trybunał orzekł, że istotnie przepis § 2 rozporządzenia narusza zasadę równouprawnienia kobiet i mężczyzn.

Wyrok jest ostateczny.

Komunikat  prasowy  przed  rozprawą

6 lipca Trybunał Konstytucyjny na publicznej rozprawie rozpatrzy pytanie prawne Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie o zbadanie konstytucyjności przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 roku w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (godz. rozpoczęcia rozprawy 9.00) .

Zaskarżony przepis stanowi, że ojciec, który chce sprawować opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, może uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury, tylko wtedy, kiedy matka dziecka nie żyje, została pozbawiona władzy rodzicielskiej, lub z innych przyczyn nie może sprawować osobistej opieki nad dzieckiem. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie, przepis ten narusza konstytucyjną zasadę równych praw kobiet i mężczyzn (art. 33 Konstytucji RP).