16 czerwca odbyła się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym
dotycząca praw podatnika podatku od towarów i usług do obniżenia podatku
należnego.
Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich
o stwierdzenie niezgodności przepisów - § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Finansów z 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania przepisów
ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w zakresie
w jakim ma ono nadal zastosowanie do wymiaru przez organy skarbowe podatku
VAT oraz podatku akcyzowego i § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Finansów z 15 grudnia 1997 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów
ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z przepisami
ustawy z 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku
akcyzowym i Konstytucją RP.
Zaskarżone przepisy stanowią, że podatnikowi podatku od towarów i usług
- mimo iż nabył on w dobrej wierze i w sposób niewadliwy towar lub usługę
od innego podatnika podatku od towarów i usług oraz otrzymał od niego niewadliwą
fakturę lub fakturę korygującą - nie przysługuje prawo do obniżenia podatku
należnego i zwrotu różnicy podatku naliczonego, w przypadku gdy faktura
nie jest potwierdzona kopią u wystawcy. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich
przepisy te są rozumiane przez pracowników organów skarbowych w ten sposób,
że brak kopii faktury u wystawcy wywołuje sankcje skarbowe, skierowane
przeciwko nabywcy towaru lub usługi. Rzecznik uważa, że ustawa o podatku
od towarów i usług upoważnia Ministra Finansów tylko do określenia listy
towarów i usług lub przypadków, w których nabycie towarów lub usług nie
uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku. Upoważnia
także Ministra Finansów do określenia zasad wystawiania faktur, rachunków
uproszczonych, sposobu i okresu ich przechowywania oraz wzorów rachunków.
Ustawa nie upoważnia jednak Ministra do stanowienia sankcji podatkowych.
Zdaniem Wnioskodawcy zaskarżone przepisy zostały wydane z przekroczeniem
upoważnienia ustawowego, a tym samym naruszają konstytucyjną zasadę wydawania
rozporządzeń na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie
i w celu jej wykonania. Rzecznik uważa, że są one również niezgodne z konstytucyjną
zasadą nakładania podatków i innych danin publicznych w drodze ustawy.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów
ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr
156, poz. 1024) nie jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto postanawia umorzyć postępowanie w części dotyczącej pkt 1
wniosku wskutek jego cofnięcia.