19 maja odbyła się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym
(odroczona 3 lutego 1998 roku) dotycząca umieszczania w orzeczeniu
lekarskim numeru statystycznego choroby.
Przedmiotem rozprawy był wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie
konstytucyjności przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i
Opieki Społecznej z 17 maja 1996 roku w sprawie orzekania o czasowej niezdolności
do pracy.
Zaskarżony przepis zobowiązuje do umieszczania w orzeczeniu lekarskim
o czasowej niezdolności numeru statystycznego choroby. Zdaniem Rzecznika
Praw Obywatelskich wpisanie numeru statystycznego choroby stanowi nieuzasadnioną
ingerencję w prywatność obywateli, gdyż na podstawie tego numeru można
ustalić na jaką chorobę choruje pracownik. Brak jest też dostatecznych
gwarancji zachowania poufnego charakteru informacji o rodzaju choroby pracownika.
Zgodnie z zaskarżonym przepisem zaświadczenie o czasowej niezdolności do
pracy jest poufne. Oznacza to jednak, że informacja o rodzaju choroby pracownika
może być chroniona jako tajemnica służbowa jedynie przez część pracodawców
- w państwowych, spółdzielczych i społecznych jednostkach organizacyjnym.
Warunkiem jest jednak, aby kierownik takiej jednostki wymienił ten rodzaj
informacji w wykazie wiadomości stanowiących tajemnicę służbową.
Dlatego, według Wnioskodawcy, zaskarżony przepis, prowadząc do nieuzasadnionej
ingerencji w sferę prywatności obywateli, narusza konstytucyjną zasadę
demokratycznego państwa prawnego (art. 1 przepisów konstytucyjnych).
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:
1. Paragraf 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej
z dnia 17 maja 1996 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy
(Dz. U. Nr 63, poz. 302) w zakresie, w jakim zobowiązuje do uwidocznienia
w zaświadczeniu lekarskim numeru statystycznego choroby - jest niezgodny
z art. 31 ust. 3, art. 47, art. 51 ust. 1, 2 i 5 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) oraz
z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.
U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284) i z art. 17 Międzynarodowego Paktu Praw
Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167),
a także z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.
z 1983 r. Nr 30, poz. 143; z 1985 r. Nr 4, poz. 15; z 1986 r. Nr 42, poz.
202; z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 35, poz. 192; z 1991 r. Nr 104, poz.
450, Nr 106, poz. 457 i Nr 110, poz. 474 oraz z 1995 r. Nr 16, poz. 77) ,
ponieważ ustanawia ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych,
praw i wolności obywatelskich, zastrzeżone do wyłączności ustawowej.
2. Na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji określa termin utraty
mocy obowiązującej paragrafu 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i
Opieki Społecznej z dnia 17 lutego 1996 r. w sprawie orzekania o czasowej
niezdolności do pracy (Dz. U. Nr 63, poz. 302), do dnia 19 maja
1999 roku.