Wyrok P. 2/97 z dnia 5 stycznia 1998 r.


5 stycznia odbyła się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym z pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczącego konstytucyjności i legalności przepisu § 44 ust. 1 lit.a) i b) rozporządzenia Ministrów Finansów z 8 grudnia 1994 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Zaskarżone przepisy rozporządzenia Ministra Finansów ustaliły, że 0% stawkę podatku stosuje się do sprzedaży towarów nabywanych przez osoby zagraniczne w rozumieniu prawa dewizowego, nie będące podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku gdy towary te są przeznaczone do przerobu, uszlachetnienia lub przetworzenia na terytorium Polski, a następnie do wywozu za granicę. Warunkiem jest jednak, aby podatnik przekazał nabyty przez osobę zagraniczną towar do podmiotu, który dokonuje przerobu, uszlachetnienia lub przetworzenia i posiadał dowód, że należność za towar została zapłacona w dewizach i przekazana na rachunek bankowy podatnika w polskim banku. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem Wnioskodawcy art. 50 ust. 1 tej ustawy upoważnił Ministra Finansów jedynie do ustalenia listy towarów i usług objętych 0% stawką podatku. Natomiast Minister Finansów w zaskarżonym przepisie określił nie tylko kategorię towarów, do których stosuje się preferencyjną stawkę podatku lecz i warunki uznania sprzedaży takich towarów za objętą preferencyjną stawką podatku. Dlatego, według Wnioskodawcy, zaskarżony przepis jest niezgodny z upoważnieniem ustawowym, wynikającym z art. 50 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i narusza tym samym konstytucyjną zasadę wydawania rozporządzeń i zarządzeń w celu wykonania ustaw i na podstawie udzielonych w nich upoważnień (art. 56 ust. 3 Małej Konstytucji).

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: Przepis § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 8 grudnia 1994 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 133, poz. 688; zm.: z 1995 r. Nr 41, poz. 212) w części stanowiącej "pod warunkiem, że podatnik:

a) przekaże nabyty przez osobę zagraniczną towar do podmiotu, który dokonuje przerobu, uszlachetnienia lub przetworzenia,

b) posiada dowód, iż należność za towar została zapłacona w dewizach i przekazana na rachunek bankowy podatnika w polskim banku"

w zakresie, w jakim może być stosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego wejście w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 154, poz. 797 ze zm.) , jest niezgodny z art. 92 ust. 1 w związku z art. 149 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) i art. 50 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 11, poz. 50; zm.: z 1993 r. Nr 28, poz. 127, Nr 129, poz. 599; z 1994 r. Nr 132, poz. 670; z 1995 r. Nr 44, poz. 231, Nr 142, poz. 702 i 703; z 1996 r. Nr 137, poz. 640; z 1997 r. Nr 111, poz. 722, Nr 123, poz. 776 i 780 oraz Nr 137, poz. 926) przez to, że wykracza poza granice upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia.