Wyrok  K.24/97 z dnia 31 marca 1998 r.


31 marca odbyła się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym dotycząca niepołączalności mandatu radnego z członkostwem we władzach spółek prawa handlowego z udziałem komunalnych osób prawnych oraz zasad wyboru członków rad nadzorczych spółek z udziałem gminy.

Przedmiotem rozprawy będą połączone wnioski Rady Miejskiej w Poznaniu i Gminy Miejskiej w Starogardzie Gdańskim o zbadanie konstytucyjności przepisów art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 3 ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej.

Pierwszy z zaskarżonych przepisów stanowi, że radni nie mogą być członkami władz zarządzających lub kontrolnych i rewizyjnych ani pełnomocnikami handlowymi spółek prawa handlowego z udziałem komunalnych osób prawnych. Jeżeli natomiast wybór lub powołanie do władz tych spółek miało miejsce przed rozpoczęciem wykonywania mandatu, radny jest obowiązany zrzec się stanowiska lub funkcji. Ponieważ przepis ten dotyczy również radnych obecnej kadencji Wnioskodawcy uważają, że narusza on nakaz stabilizacji stanu osobowego rad gmin w okresie kadencji, związany z zasadą kadencyjności składu tych organów. Do wejścia w życie ustawy o gospodarce komunalnej radni, będący pracownikami samorządowymi, mieli prawo jednoczesnego sprawowania mandatu radnego i pełnienia funkcji członka władz spółki prawa handlowego z udziałem komunalnych osób prawnych.

Drugi z zaskarżonych przepisów dotyczy stosowania wobec wszystkich spółek z udziałem gminy, w tym spółek powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce komunalnej, zasady, że określoną liczbę członków rad nadzorczych spółek wybierają jej pracownicy, pozostałych zaś powołuje i odwołuje zarząd gminy. Zdaniem Wnioskodawców oznacza to ingerencję w umowy i statuty tych spółek, które powstały przed wejściem w życie zaskarżonego przepisu, a więc także w prawa przysługujące ich udziałowcom i akcjonariuszom. Według Wnioskodawców zaskarżone przepisy naruszają konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, a przede wszystkim wynikające z niej zasady niedziałania prawa wstecz oraz pewności prawa.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

1. Art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43) nie jest niezgodny z art. 169 ust. 2, art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43) nie jest niezgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.