Wyrok K. 17/97 z dnia 29 kwietnia 1998 r.


W dniu 29 kwietnia 1998 roku odbyła się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym dotycząca postanowień ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przewidujących nakładanie dodatkowych zobowiązań podatkowych przez organy podatkowe.

Przedmiotem rozprawy był wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w części dotyczącej ustalania "dodatkowego zobowiązania podatkowego" przez organ skarbowy.

Zaskarżone przepisy przewidują możliwość nakładania sankcji skarbowych przez organy podatkowe. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich sankcje te są w rzeczywistości karami pieniężnymi i mogą niekiedy przewyższać kary pieniężne określone w ustawie karnej skarbowej. Sankcje skarbowych nakładane są przez organy podatkowe decyzją administracyjną w postępowaniu administracyjnym. Jest to sprzeczne z postanowieniami kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi do postępowania w sprawach karnych skarbowych nie stosuje się przepisów kpa. Zaskarżone przepisy ograniczają prawo do sądu, gdyż w przypadku nakładania sankcji skarbowych w toku administracyjnego postępowania podatkowego nie ma zastosowania część II ustawy karnej skarbowej. Według Wnioskodawcy narusza to konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

1) Przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50; zm.: z 1993 r. Nr 28, poz. 127 i Nr 129, poz. 599; z 1994 r. Nr 132, poz. 670; z 1995 r. Nr 44, poz. 231;, Nr 142, poz. 702 i Nr 142 poz. 703 oraz z 1996 r. Nr 137, poz. 640) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako "dodatkowe zobowiązania podatkowe" i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2) W pozostałym zakresie wskazane wyżej przepisy są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

3) Przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 powołanej wyżej ustawy są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Prasa:

RZECZPOSPOLITA
Nr 164, 15 czerwca 2004
Karol Różycki: Niekonstytucyjne, ale obowiązujące