8 kwietnia odbyła się publiczna rozprawa przed Trybunałem Konstytucyjnym
dotycząca zasad wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
Przedmiotem rozprawy był wniosek Krajowej Rady Spółdzielczej o zbadanie
konstytucyjności przepisów art. 11(1), art. 18 i art. 18(1) ustawy z 21
października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 12 września 1996 roku o zmianie ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w związku z
art. 4, art. 5 i art. 8 tej ustawy.
Na podstawie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu
alkoholizmowi z 1982 roku podmioty gospodarcze otrzymały w formie decyzji
administracyjnych zezwolenia na hurtową i detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych.
Zezwolenia były, po uiszczeniu opłaty, wydawane na czas oznaczony lub nieoznaczony.
Natomiast na podstawie zaskarżonych przepisów nowelizacji z 1996 roku z
dniem 31 grudnia 1996 roku wygasły dotychczasowe decyzje zezwalające na
hurtową sprzedaż wyrobów spirytusowych na czas nieokreślony. Podmioty,
które posiadały zezwolenie na czas nieoznaczony na obrót hurtowy napojami
o zawartości do 18% alkoholu, musiały więc ubiegać się o takie zezwolenie
na okres nie dłuższy niż dwa lata. Wprowadzona została także opłata za
zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych, niezależnie od
opłat już wniesionych przez zainteresowane podmioty. Nowelizacja z 1996
roku wprowadziła możliwość wydawania jednorazowych zezwoleń na sprzedaż
napojów alkoholowych. Do zezwoleń tych nie stosuje się przepisów ustalających
m.in. organy upoważnione do wydawania zezwoleń. Zaskarżone przepisy nie
określają także kryteriów wydawania jednorazowych zezwoleń. Krajowa Rada
Spółdzielczości uważa również, że 60-dniowy okres vacatio legis jest zbyt
krótki, aby podmioty gospodarcze mogły dostosować się do zmienionej sytuacji
prawnej.
Zdaniem Wnioskodawcy zaskarżone przepisy, wkraczając w prawomocne decyzje administracyjne,
zmieniając treść tych decyzji w trakcie ich obowiązywania, naruszają konstytucyjną
zasadę demokratycznego państwa prawnego i wynikającą z niej zasadę zaufania do
państwa i prawa przez nie stanowionego. Zbyt krótki okres dostosowawczy jest natomiast
sprzeczny z konstytucyjną zasadą swobody prowadzenia działalności gospodarczej.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: Art. 4 , art. 5 i art. 8 ustawy
z dnia 12 września 1996 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałania alkoholizmowi (Dz. U. Nr 127, poz. 593) są zgodne
z art. 2, art. 7 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) .
Trybunał Konstytucyjny postanowił: Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy
z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1991
r. Nr 109, poz. 470; zm.: z 1993 r. Nr 47, poz. 213; z 1994 r. Nr 122,
poz. 593; z 1995 r. Nr 13, poz. 59; z 1996 r. Nr 77, poz. 367 oraz z 1997
r. Nr 98, poz. 604) w związku z art. 90 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997
r. o Trybunale Konstytucyjnym ( Dz.U. Nr 102, poz. 643) umorzyć postępowanie
w sprawie stwierdzenia niezgodności:
1. Art. 11(1) i art. 18 ustawy z dnia 26 października o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 35, poz. 230;
z m.: z 1984 r. Nr 34, poz. 184; z 1987 r. Nr 33, poz. 180; z 1989 r. Nr
35, poz. 192; z 1990 r. Nr 34, poz. 198 i Nr 73, poz. 431; z 1991 r. Nr
73, poz. 321 i Nr 94, poz. 419; z 1993 r. Nr 40, poz. 184; z 1996 r. Nr
127, poz. 593 oraz z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 113, poz. 732 i Nr 121,
poz. 770) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 12 września 1996 r. o
zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi
(Dz. U. Nr 127, poz. 593) w związku z art. 8 tejże ustawy z dnia
12 września 1996 r. z art. 2 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej z dnia
2 kwietnia 1997 r.
2. Art. 18(1) ustawy z dnia 26 października o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. Nr 35, poz. 230; z m.: z 1984
r. Nr 34, poz. 184; z 1987 r. Nr 33, poz. 180; z 1989 r. Nr 35, poz. 192;
z 1990 r. Nr 34, poz. 198 i Nr 73, poz. 431; z 1991 r. Nr 73, poz. 321
i Nr 94, poz. 419; z 1993 r. Nr 40, poz. 184; z 1996 r. Nr 127, poz. 593
oraz z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 113, poz. 732 i Nr 121, poz. 770)
w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 12 września 1996 r. o zmianie ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi (Dz. U.
Nr 127, poz. 593) w związku z art. 8 tejże ustawy z dnia 12 września
1996 r. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej z dnia 2 kwietnia 1997 r.